20 DE VLIEGENDE VISCH VAN 1857 en 1G57. 



dere uitvindingen, door logische gevolgtrekkingen. Veel i.s de mensch- 

 heid vei-pligt aan die mannen, wier heldere blik en scherpzinnig ver- 

 stand iudi-ong in de geheimen der iiatunr, wier geest hare geheime 

 handelingen bespiedde en de wetten begreep, naar welke zij werken 

 moet, en die haar voorgeschreven zijn door Hem, die haar schiep. 

 Ja, groot is wel het verschil in de ontwikkeling van onze kennis ver- 

 geleken met die van voorheen. Vele nevelen zijn opgeklaard, vele 

 duisterheden tot licht gebragt, vele geheimen geworden tot een eigen- 

 dom van den ijverigen weetgierige. En nog is het einde niet te 

 voorzien, nog steeds zijn er duizende dingen, die voor ons met een' 

 digten sluijer zijn bedekt; nog altijd tasten wij in menig opzigt rond 

 als blinden , en na duizend jaren zal de meest ontwikkelde meusch nog 

 antwoord schuldig moeten blijven op menig luaarom? hoe? waartoe? 

 Daar was een wijze, welke bekende dat hij, hoe meer hij wist, des te 

 helderder inzag, dat hij niets wist; eu zoo gaat het lederen meusch, 

 die zijn leven wijdt aan het onderzoek en de bevatting van de daden 

 der natuur. 



Gelijk wij dus ons verwonderen over de gebrekkige kundigheden en 

 over de tabelachtige verhalen van monsters, harpijen, enz. der vroegere 

 natuurbeschouwers en ons vei'beelden op eene hoogte in de wetenschap 

 te staan, verheven genoeg om met een' medelijdenden glimlach op hunne 

 werken te mogen nederzien; gelijk wij hoe langer hoe meer de ligtge- 

 loovigheid verachten en slechts datgene gelooven wat onze rede bevat- 

 ten en ons verstand begrijpen kan, zoo ook mogen wij met goede reden 

 voorspellen, dat onze nazaat geenzins dat pad zal verlaten en weder 

 terug keeren tot phantasie en illusie; wij mogen voor vast aannemen 

 dat onze werken door hem even zoo wel beoordeeld zullen worden als 

 wij het die onzer voorgangers doen, en wie weet of hij niet met even- 

 veel regt citaten uit onze geschriften zal aanhalen tot vervrolijking zijner 

 lezers, als wij het in dit artikel doen willen uit een werk van voor 

 twee eeuwen, om oiizen lezers eene vergelijking te doen maken tus- 

 schen de wijze van verklaring der werken der natuur , van voorheen 

 en van thans. Wij hebben gemeend ten dien einde eene beschouwing 

 te geven van eenen zeer merkwaardigen visch , namelijk van den zooge- 

 naamden „ vliegenden visch " ; wij willen trachten de Avijze van zijn 

 vliegen te beschrijven; de reden waarom hij dit doet opsporen; in 



