DE VLIEGEKDE VISCH VAN 1857 en 1657. 29 



van de tempering of gematigtheit , die, gelyk zy onmachtig is om 

 dusdanio-e verandering te veroorzaken, dus ook geensins tot uitwerking 

 afo-eleid kan worden. Doch dat deze verandering door middel van des 

 vogels zaat, in d'ayeren verborgen, gebeurt, blijkt uit hetgeen, dat 

 wy, in het twaalfde boek van onze onderaartsche Werrell, van d' oorsprong 

 der Schotsche Eendvogels vertoont hebbeu." 



Hoe zonderling gedacht, hoe dwaas geredeneerd, welk eene opeen- 

 stapeling van onwaarschijnlijkheden en ongerijmdheden! zal misschien 

 deze of gene uitroepen. Zoo schijnt het ons toe, en wij verheugen 

 ons te leven in eeuen tijd, waarin de menschelijke geest opgeklaard 

 genoeg is, om dergelijke verhalen als ziekelijke afdwalingen des ver- 

 stands te beschouwen; in eenen tijd waarin reine ervaring en zuivere 

 gevolgtrekkingen hand aan hand gaan; in eenen tijd waarin wij ver- 

 standig genoeg zijn om datgene, wat wij niet verklaren kunnen, naar- 

 stig te bepeinzen en te onderzoeken en ons uit te spreken oordeel 

 opschorten, tot wij zekerheid hebben dat het rigtig is. Maar ook zoo 

 dacht men vóór tweehonderd jaren en Pater kirohekus verbeeldde zich 

 ook een goed waaimemer en een helder denker te zijn. Zou het ook 

 zoo gaan met onze waarnemingen, als de wereld tweehonderd jaren 

 ouder is ; zou de naneef ook glimlagchen en zich verwonderen over 

 onze onkunde, als hem deze aflevering van het Album der Natuur toe- 

 vallig in handen komt? Misschien schrijft ook hij dan een artikel 

 over den vliegenden visch, en maakt zijne lezers vrolijk over onze 

 theoriën van zuur.-tof en van dampkringslucht ; dan misschien roept de 

 lezer ook uit: hoe zonderling gedacht, hoe dwaas geredeneerd! Wie 

 weet of dan een schooljongen niet medelijdend neerziet op ons werk 

 en uitroept: maar hoe konden de menschen van 1857 dat voorbijzien, 



of dat niet begrijpen, of dat, of dat ! Ofwel, zal men dan 



misschien tot de ideën van 1057 teruggekeerd zijn; zal men raat Pater 

 KiRGHERTS visschen in vogelen doen veranderen , door hen een bepaald 

 sooi-t van voedsel te geven, en zoo in 2057 bewijzen, dat wij in 1857 

 met blindheid des verstands geslagen waren en men in 1657 helderder 

 inzigt had in de geheimen der natuur? Wie zal hierop antwoorden? 

 Wij zijn er verre van af om iets dergelijks voor mogelijk te verklaren, 

 doch er zijn stellingen en beweringen van aristotei.es , die men nog 



