BEWERKTUIGING OP DB OPPERVLAKTE ONZER PLANEET. 37 



jaren, eene ondervinding, die het echter den mensch niet gegeven is te 

 bezitten. Zouden ook misschien de overblijfsels van dieren , die in de 

 onderscheidene berglagen vervat zijn , ten gunste van deze meeningen 

 pleiten ? Deze vraag verdient in elk geval eenig nader onderzoek. 



De overblijfsels van bewerktuigde v?ezens, de dusgenoemde petrefac- 

 ten of versteeningen hebben in vroegeren tijd tot zeer verschillende 

 meeningen der schrijvers aanleiding gegeven. Sommigen hielden ze voor 

 bloote natuurspelingen, die wel op eene onverklaarbare wijze met plan- 

 ten en dieren overeenstemden, maar nogtans nooit aan levende wezens 

 hadden toebehoord. Anderen , die den waren aard dezer overblijfsels niet 

 miskenden, vervielen in de zonderlinge meening, dat deze versteenin- 

 gen door eenen grooten vloed , den historischen zondvloed , in den schoot 

 der aarde begraven waren. Hoe meer men echter vorderde in het na- 

 sporen en onderscheiden dier versteeningen, des te meer moest men 

 inzien, dat zij niet uit hetzelfde tijdperk afkomstig waren, en dat zij in 

 de verschillende lagen evenzeer van elkander als van de thans levende 

 dieren- en plantenvormen afweken. Deze overblijfsels zijn vooral stam- 

 men, takken en wortels van planten; uit het dierenrijk zijn het been- 

 deren, tanden, schubben of andere harde uitwendige deelen, zoo als 

 schalen van schelpdieren, en ook koralen of polypenhuizen. Nadat men 

 de lagen der bergen , die uit het water bezonken zijn, beter heeft lee- 

 ren onderscheiden, in welke onderscheiding tegen het laatst der vorige 

 eeuw WERNER de wegbereider voor onze tijdgenooten werd , kwam 

 men allengs tot de overtuiging, dat de diepste en oudste lagen over het 

 geheel de overblijfsels van zoodanige bewerktuigde wezens bevatteden ' 

 die het meest van de thans levende afweken , en dat langzamerhand 

 de planten- en dierenwereld zoodanig gewijzigd werd , dat in de jongst 

 gevormde berglagen versteeningen voorkomen van vele, aan de thans 

 levende soorten zeer gelijkvormige, bewerktuigde wezens. 



Eene breedvoerige en tot bijzonderheden afdalende uiteenzetting dezer 

 stelling zou een geheel boekdeel vereischen, en kan daarom ook van 

 ons in dit opstel niet verlangd worden. 



Is intusschen deze stelling de slotsom der nasporingen van alle ge- 

 leerden, die zich, in de laatste vijftig jaren vooral, met het onderzoek 

 der versteeningen hebben bezig gehouden, van eenen cuvier, beon- 



