BEWERKTUIGING OP DE OPPERVLAKTE ONZER PLANEET. 41 



van die voorstelling grootendeels terug gekomen , hoezeer zij , mijns 

 oordeels, te ver gaan, welke die plotselinge orakeeringen geheel willen 

 ontkennen, daar deze toch in wijduitgestrekte streken van onzen aardbol 

 herhaalde malen moeten hebben plaats gehad , bij het ophetTen der 

 gebergten uit den schoot der aarde. 



Meerdere moeijelijkheid heeft het daarentegen om zich met de voor- 

 stelling te bevredigen , dat er eene wording , een herhaald ontstaan van 

 nieuwe planten- en dierensoorten plaats had, die de vorige uitgestor- 

 vene bewerktuigde wezens vervingen. De ervaring levert ons niets op 

 't geen met deze nieuwe schepping kan worden vergeleken. Men ont- 

 dekt wel voortdurend vroeger onbekende soorten , maar niets noopt ons 

 om aan te nemen, dat zij voor die ontdekking niet bestonden , evenmin 

 als Amerika later uit den Oceaan zou zijn opgerezen dan Europa, om- 

 dat het eerst in de vijftiende eeuw door colümbtts ontdekt werd. Er 

 is echter eene kracht der waarheid, die zich door de moeijelijkheid 

 om haar in onze voorstelling op te nemen, niet kan laten bedwingen; 

 en in natuurkundige wetenschappen moet men niet in de eerste plaats 

 vragen, hoe wij iets verklaren kunnen, maar wat wij op gezag der 

 ervaring als waar hebben aan te nemen. Als zoodanig eene , door de 

 waarneming wel gestaafde daadzaak moeten wij het ontstaan van opeen- 

 volgende nieuwe soorten van planten en dieren op de oppervlakte on- 

 zer aarde beschouwen. 



Wanneer wij geenen onbepaalden duur aan onze aarde toeschrijven , 

 wanneer wij niet meenen, dat zij eeuwig heeft bestaan, maar eenmaal 

 geworden is, dan moeten wij noodzakelijk ook een eerste begin van de 

 bewerktuigde wezens aannemen , die op hare oppervlakte groeijen en 

 leven. Is de wijze van ontstaan dezer bewerktuigde voorwerpen, met 

 andere woorden de schepping van levende wezens, voor ons beperkt 

 verstand onverklaarbaar, die onbegrijpelijkheid kan ons toch niet ont- 

 slaan van de erkenning, dat dit eerste ontstaan eenmaal heeft plaats 

 gehad. De geologie, het onderzoek der berglagen en de daardoor aan 

 het licht gebragte overblijfsels van vroegere planten en dieren mogen 

 ons overtuigd hebben , dat de aarde ouder is dan zestig eeuwen , een 

 bewijs, dat zij eeuwig heeft bestaan, kan zij ons niet opleveren '). 



') Evenmin als de Astronomie door letterlijke opvatting der Bijbelsche uitdrukkin- 



