52 DE KAMELEON. 



kan zich, zoo als wederom elk weet, vergrooten en verkleinen, hetgeen 

 o-eschiedt door dat de iris als een soort van gordijn werkt , dat 



& 



naauwer toegehaald of verder geopend wordt, al naar gelang van de 

 sterkte vau het in het oog vallend licht. 



Zulk eene inwendig in het oog bevatte iris bezitten nu de Kameleon's 

 ook wel , maai- zij hebben bovendien nog eene uitwendige , dat is den 

 ooo-bol bedekkende iiüs. In waarheid zijn het de oogleden, welke dezen 

 geheel buitengewonen vorm hebben aangenomen. De oogen namelijk zijn 

 zeer «root; zij puilen voor meer dan de helft buiten de oogholten uit. 

 Daarover verbreidt zich de huid , die zamenhangt met de uabm-ige huid 

 van den schedel en van het gelaat, en juist boven de middellijn van 

 het oo"^ bevindt zich daarin eene opening, die zich vergi-ooten of ver- 

 kleinen kan door de werking eener kringspier, welke zamenhangt met 

 het buitenste vlies [sclerotica) , dat den oogbol vormt. Wordt dus 

 deze bewogen, naar voren, naar achteren, ter zijde, dan gaat altijd de 

 genoemde opening, deze uitwendige pupil, mede. Steeds ziet men 

 daardoor heen hetzelfde gedeelte van den oogbol, omdat ooglid en 

 oogbol hier slechts één zamenhaugend geheel uitmaken. Reeds dit geeft 

 aan den Kameleon eene geheel eigene physionomie, maar het vreemde 

 der uitdiukking wordt nog verhoogd door eene andere eigendommelijk- 

 heid. De Kameleon's bezitten namelijk in hooge mate het vermogen, 

 om hunne oogen elk afzonderlijk naar wille kern- te bewegen (z. tig. 2). 

 Terwijl de pupilopening in de huid van het regter oog b. v. naar 

 boven is gekeerd , is die van het linker benedenwaarts gewend , of 

 wanneer het eerste naar voren ziet, blikt het andere zijdelings naar 

 achteren. Dit wordt te weeg gebragt door den reeds genoemden za- 

 menhang van de kringspier des ooglids met den oogbol. Ook wij en 

 andere dieren bezitten wel het vermogen om de oogleden van elk on- 

 zer oogen afzonderlijli te bewegen, te openen en te sluiten, maar wij 

 zouden te vergeefs beproeven aan eiken oogbol eene verschillende rig- 

 ting te geven , hetgeen de Kameleon door deze bijzondere im-igting 

 wel vermag. Bij hem moet de oogbol steeds de beweging van het 

 ooglid volgen. Ziedaar reeds eene eigenschap , die welligt sommigen 

 aan het zonderlinge dier benijden zullen, en die het voorzeker inslaat 



