DE KAMELEON. 57 



den boog vliegt de tong er uit tot op eenen afstand , die de lengte 

 van zijn eigen ligchaam evenaren kan. Even als de pijl voortgestuwd 

 wordt door de koord, de scheede door de priem, en deze op hare 

 beurt door de spieren van den arm, die de priem vasthoudt, zoo wordt 

 ook de tong voortgedreven door het tongbeen, dat met groote snelheid 

 en kracht naar voren wordt getrokken door de daarvoor dienende 

 spieren 1). De daarbij uitgeoefende kracht is zoo groot, dat een oog- 

 getuige (brücke) zegt, dat, wanneer een Kameleon met zijne tong 



) Dit is in het kort de voorstelling van duvernoy , waarmede ook kcsconi in- 

 stemt , die gelegenheid had de bewegingen van de tong des Kameleons op levende 

 voorwerpen gade te slaan en het maaksel van het orgaan , van het tongbeen en van 

 de daarbij behoorende spieren , aan pas gestorven dieren te onderzoeken. Deze ge- 

 legenheid heeft mij ontbroken , daar ik mij slechts heb kwnnen bepalen tot het on- 

 derzoek der alhier op het museum in spiritus bewaarde voorwerpen. Desniettegj^m- 

 staande kan ik mij wel met die voorstelling vereenigen , en komt het mij geheel 

 onnoodig voor, nog naar andere middelen, waardoor de beweging zoude worden 

 voortgebragt, om te zien, gelijk door velen gedaan is. Eeeds voorlang had perault 

 gemeend , dat die beweging eene ware uitspuwing is , veroorzaakt door eene snelle 

 en krachtige uitademing. Nog voor weinige jaren werd dezelfde meening in be- 

 scherming genomen door DuiuéRiL. Rusconi overtuigde zich daarentegen door 

 naauwkeurige waarneming, dat de ademhaling daaraan geen deel hoegenaamd 

 heeft. — Eene andere meening werd voorgestaan door houstun. Deze zag in de 

 tong eene erectiel orgaan, dat zich tijdelijk met bloed kan vullen en daardoor ver- 

 stijfd en uitgezet worden. Dit is thans genoegzaam wederlegd door het onderzoek 

 der bloedvaten , gezwegen nog van de onmogelijkheid om aldus de groote snelheid 

 te verklaren , waarmede zich de tong spant en ontspant. — Doch eindelijk zijn er 

 anderen, die, hoewel in de zamentrekking der spieren (vooral van de muso. geriio- 

 hyoidei), die het tongbeen bewegen, de voorname oorzaak dor uitstootiug van de 

 tong eikennonde, toch van oordeel zijn, dat deze niet voldoende is, maar ondersteund 

 moet worden door de werking van andere spieren , welke in de tong zelve bevat zijn, 

 Het laatst is deze meening verdedigd door brüuke , die aan eene spiermassa bevat 

 in het voorste gedeelte van de tong den naam van masc. acceleraior linguae gaf, omdat 

 door hare zamentrekking de tong gemakkelijker van het daar binnen bevat tongbeen 

 afglijdt en aldus de beweging versneld zoude worden. Zonder te willen ontkennen , 

 dat zulks het geval kan zijn , komt het mij toch voor , dat het aandeel , hetwelk deze 

 m. accelcrator aan de voortstuwing heeft , slechts zeer gering kan zijn , en dat deze de 

 beweging eigenlijk alleen gemakkelijker maakt , maar niet regtstreeks versnelt. Houdt 

 men in het oog, dat alleen door de werking der tongbeenspieren het tongbeen ruim 

 twee en een halve Ned. duim naar voren kan gebragt worden , dan kan het niet 

 verwonderen, dat, indien zulks plotseling en met kracht geschiedt, de geheele tong 

 vijf tot zesmaal verder geworpen wordt. Wanneer wij eenen bal, aan een touw be- 

 vestigd, dat in de hand gehouden wordt, voortwerpen door plotselinge uitstrekking 

 van den arm , dan moet die arm al zeer zwak zijn, indien de bal niet eenen be- 

 trekkelijk veel grooteren afstand aflegt. 



