PE KAMELEON. 59 



waar, dat die fabel, even als zoo menige andere, waarheid tot grond- 

 slag heeft. 



De kleur der huid van den Kameleon is werkelijk veranderlijk, en 

 derhalve bestaat het verdichtsel alleen daarin , dat men aan het dier 

 een verstandelijk overleg niet alleen maar ook een daaraan beantwoor- 

 dend vermogen heeft toegeschreven, dat het niet bezit, het vermogen 

 namelijk van de kleur zijner huid juist te doen overeenkomen met die 

 der hem omgevende voorwerpen. Is dit somtijds min of meer het 

 geval, dan is zulks zuiver toevallig, gelijk opzettelijke waarnemingen 

 duidelijk geleerd hebben. 



In den volkomen rustigen, b. v. in den slapenden toestand en des 

 nachts is de kleur dezer huid algemeen bleek geel. Wordt het dier 

 echter wakker of opgewekt door de eene of andere oorzaak, dan 

 komen op dien bleekgelen grond vlekken en streepen te voorschijn, 

 die dan eens gi'ijsachtig, dan weder zwartachtig of bruinachtig, min of 

 meer roodachtig of okerkleurig, maar nooit zuiver rood zijn. De vlek- 

 ken zijn dan eens kleiner, dan weder grooter, rond of hoekig. De 

 streepen loopen dan eens dwars, dan weder ovei-langs en hebben ver- 

 schillende breedten. Tevens ondergaat de algemeene grondkleur der 

 huid eene allengsche verandering. Van bleekgeel wordt zij grysachtig, 

 blaauwachtig , loodkleurig. Soms ook vertoont zich eene mengeling van 

 geel en blaauwachtig zwart, zoodat eene vuilgroene kleur ontstaat. 



Ziedaar in het kort de verschijnselen, die men waarneemt. En nu 

 de oorzaak? Het kon Avel niet anders of van het begin, dat men deze 

 zonderlinge kleurwisselingen heeft gade geslagen, heeft men ook ge- 

 tracht eene verklaring daarvan op te sporen. Dat er het licht invloed 

 op heeft, is lang erkend. Wel is waar zal niemand meer aannemen, 

 hetgeen een oud schrijver , solinus , beweerde , dat die onderscheidene 

 kleurspelingen alleen voortgebragt worden door eenen verschillenden 

 inval en terugkaatsing der lichtstralen, doch, volgens de waarnemingen 

 van BRÜCKE, wordt toch de kleurspeling voor een gedeelte teweeg ge- 

 bragt door de eigendommelijke werking, die de verhoornde opperhuid- 

 .whubjes op den gang der lichtstralen uitoefenen, op eene dergelijke 

 wijze als zulk eene kleurspeling ontstaat aan de oppervlakte van parel- 

 moer of van een zeepbel. Intusschen kan dit slechts voor een zeer 



