DE KAMELEON. 63 



Deze chromatophoren en de gedaanteverwisselingen die zij onder- 

 gaan eenmaal bekend zijnde, is het nu gemakkelijker geworden zich 

 eene min of meer juiste voorstelling te vormen van hetgeen er bij de 

 kleursveranderingen der Kameleons en van andere dieren plaats heeft. 

 De kleuren , die zij achtereenvolgens aan hunne oppervlakte vertoonen , 

 worden in de huid niet gevormd, zij worden ook niet van elders daar- 

 heen gevoerd, maar zij waren daarin reeds aanwezig, toen zij zich nog 

 niet naar buiten vertoonden; Zij waren bevat in de chromatophoreu , 

 die als kleine bolletjes in de diepte verscholen lagen. Maar zoodi-a 

 breiden deze hunne stralen niet uit, zoodat de kleurdeeltjes zich over 

 eene grootere ruimte verspreiden en tevens daarbij nader aan de op- 

 pervlakte komen, of de kleur verandert op dit punt. Dat deze tevens 

 zigtbaarder wordt door de uitzetting der huid, wanneer daaronder luclit 

 dringt bij de ademhaling, laat zich wel is waar aannemen, omdat 

 daardoor de doorschijnendheid der huid eenigzins bevorderd wordt, doch 

 de ware oorzaak der verkleuring is in de voor zamentrekking en uit- 

 zetting vatbare chromatophoren gelegen. 



Doch al zijn wij langs dien weg eenen grooten .stap nader gekomen 

 aan de oplossing van het raadsel, dat reeds zoo velen heeft bezig ge 

 houden, toch erkennen wij ook hier wederom de waarheid, die elk 

 natuui'onderzoek leert, dat wij, door uitbreiding der grenzen onzer 

 kennis, wederom op nieuwe raadsels stuiten, dat de natuui- eene sphinx 

 is, die telkens onzen vindingsgeest op de proef stelt, en dat, wanneer 

 wij wanen het Isisbeeld ontsluijerd te hebben, het vaak door een noo- 

 digter hulsel aan ons oog onttrokken wordt. Wij weten thans, welke 

 de zetel der kleurstof is, die zulke schijnbaar grillige verschijnselen 

 veroorzaakt. Wij weten, dat deze bevat is in kleine, alleen met het 

 gewapend oog zigtbare blaasjes, wier gedaante niet minder verander- 

 lijk is dan die van den ouden Proteus. Doch van waar die verander- 

 lijkheid, die zamentrekking, die inkrimping? Op deze vraag moeten 

 wij het antwoord schuldig blijven. Wij vermogen alleen te wijzen op 

 de vele andere voorbeelden van dierlijke blaasjes of cellen, die dezelfde 

 eigenschap bezitten, zonder dat wij er iets meer van weten te zeggen 

 dan dat die eigenschap bestaat, dat zij door de waarneming als een 

 feit erkend is. Er zijn zelfs dierlijke wezens (de Amoeben), die vrij 



