IETS OVER HET BILLARD. 



71 



kracht AH' van den handbal in de rigting van de verbindingslijn der 

 middelpunten (S"C) , en in eene rigting loodregt daarop (H"B) ; want 

 de laatste lijn, de gemeenschappelijke raaklijn aan beide cirkels, staat 

 loodregt op de eerste. 



Wanneer de handbal eenen band volgens eene schuinsche rigting raakt , 

 Fis. ?,. 



is het verschijnsel weder eenigzins anders. Men outbinde (Fig. 4) wederom 

 de snelheid van den bal AH in twee rigtingen , de eene AB in de 

 rigting van den band, de andere AC loodregt op die rigting: de eerste 

 doet niets tot den schok, die aUeen ten gevolge van de tweede ont- 

 staat. Was nu de band volkomen veerkrachtig , dan zoude die loodi-egte 

 snelheid na den schok slechts van rigting veranderen , en wanneer men 

 nu deze nieuwe snelheid HB met de onveranderlijk gebleven snelheid 

 HD in de rigting van den band te zamen stelt tot eene enkele, ver- 

 krijgt men eene nieuwe kracht HE, juist gelijk aan de oude AH, en 

 die met den band eenen even grooten hoek maakt, maar in tegenge- 

 stelden zin. En dit is de zoo bekende natuurwet, die bij de theorie 

 van geluid, warmte en licht steeds hare toepassing vindt: de hoek van 

 inval (Z AHC) is gelijk aan den , hoek van terugkaatsing (Z. EHD). 

 In ons geval evenwel, waar de band niet volkomen veerkrachtig en p 

 dus niet gelijk 1, maar = ^^ is, wordt de snelheid, loodregt op den 



band na den stoot, HB' slechts |^ van de oorspronkelijke AC en in 

 tegengestelde rigting; deze weder met de onveranderde snelheid HD 

 langs den band te zamen stellende, wordt de nieuwe snelheid na den 

 stoot HE' kleiner, en maakt zij eenen kleineren hoek met den band, 

 dan volgens de gemelde wet met HE zoude plaats grijpen. 



En hiermede zouden alle voorkomende gevallen beschouwd en 



