IETS OVER HET BILLARD. 



75 



delpunt gaat, — dan heeft de wrijving draaijing ten gevolge, en 

 verandert daardoor de snelheid van het slingerpunt, totdat er geene 

 enkel voortstuwende kracht meer is overgebleven, maar deze geheel door 

 de wrijving is overwonnen; maar dan is er ook tevens geene wrijving 

 meer, en de bal rolt, zoo als men pleegt te zeggen, hij is in zijnen 

 eindtoestand overgegaan. De uitwerking der wrijving kan derhalve 

 slechts invloed hebben, voor dat de bal in dien eindtoestand overgaat; 

 en dit geldt niet alleen bij dezen bepaalden stoot , maar bij alle stooten 

 in het algemeen. Men kan toch door middel van de Queue, die met 

 eene pommerance voorzien is, den stoot nog anders aanbrengen dan 

 juist door het middelpunt, en daarboven of daaronder, of ook nog daar- 

 naast stooten. Die laatste stooten zullen wij nu voor het oogenblik 

 achterwege laten , en eerst de uitwerking dier stooten beschouwen , 

 waarbij de rigting van den stoot in een vlak ligt, dat door het mid- 

 delpunt van den bal gaande loodregt staat op het vlak van de tafel , 

 zoo als de oppervlakte pleegt genoemd te worden, waarover de bal 

 zich moet bewegen. 



Vooreerst kan de stoot zóó gerigt zijn, dat hij door het slingerpunt 

 gaat; alsdan zal er, naar het gezegde, volstrekt geene wrijving plaats 

 hebben, maar de bal dadelijk zijnen eindtoestand bereiken, en blijven 

 voortrollen. De stoot zoude ook boven het slingerpunt aangebragt 

 kunnen worden, en dan zoude de werking van de wrijving worden 

 versterkt; maar praktisch is dit van weinig nut, dewijl het zeer moei- 

 jelijk is, den bal aldaar zuiver te raken, zonder, zoo als men zegt, fausse 

 queue te maken, dat is, zóó te stooten, dat de Queue zijdelings afglijdt. 

 Daarbij wordt dan, behalve de mededeeling der beweging door den stoot 

 zelven, nog eene wrijving of schuring van de Queue op den bal 

 teweeggebragt , die den loop van den bal ten eenenmale verstoort, 

 zoodat er alsdan eene geheel andere beweging aan den bal wordt 

 medegedeeld, dan bedoeld werd: deze heeft tevens het nadeel van 

 volstrekt niet bepaald of berekend te kunnen worden, en komt dus 

 verder niet in aanmerking. — Maar eerder kan de stoot onder het 

 slingerpunt plaats vinden: alsdan ontstaat er, behalve de voortgaande 

 beweging, nog eene draaijende, en nu wel in eene rigting, tegengesteld 



