IETS OVER HET BILLARD. 77 



handbal daarentegen zal na den schok eene beweging aannemen, die 

 van zijnen toestand op dat oogenblik afhangt: hij zal na de botsing 

 terugloopen, blijven liggen, of met den speelbal mede vooruitloopen , 

 naarmate hij vóór de botsing eene negatieve draaijing bezat, of alleen 

 gleed , zonder omwenteling , of in eenen positieven zin draaide. Het laatste 

 is uit zich zelf duidelijk. Als de bal slechts glijdt op het oogenblik van 

 den schok, zonder om te wentelen, is hij in het geval, dat wij reeds 

 vroeger beschouwden, toen de wrijving nog niet in aanmerking geno- 

 men werd: de bal moet dus hier, even als daar, na de botsing stil 

 bUjven liggen, althans bij volkomen veerkrachtige ballen. Heeft einde- 

 lijk de bal op het oogenblik van den schok eene negatieve rotatie , 

 zoo zal door de botsing de werking van de wrijving worden opgehe- 

 ven en slechts die negatieve ronddraaijing overblijven, die aan den 

 stoot van de Queue verschuldigd is , voor zooverre zij althans nog 

 bestaat: en nu moet ten gevolge dier negatieve draaijing de bal 

 natuurlijk terugrollen. Hieruit volgt tevens, dat de botsing de voort- 

 gaande snelheid aan den handbal ontneemt, en deze dus slechts de bij- 

 komende draaijing overhoudt, zoodat het op de rigting dier omwente- 

 ling slechts aankomt, dat is, dat de bal na de botsing in zijnen eind- 

 toestand gekomen is, bij welken toestand die botsing ook moge plaats 

 gehad hebben. 



Beschouwt men nu vervolgens den schok van den handbal tegen 

 den band , dan ziet men naar het voorgaande gemakkelijk , dat de bal 

 zal blijven liggen, wanneer hij tijdens den schok juist in eenen toestand 

 van güjding verkeert. Is dit niet het geval, dan moet de bal terug- 

 keeren, hetzij hij positief of negatief ronddraaide, en daarbij zal er 

 slechts onderscheid bestaan in de snelheid, die de bal na den schok 

 bezit, terwijl de toestand, waarin hij verkeert, steeds weder zijn eind- 

 toestand is. 



Op dezelfde wijze verklaren zich de verschijnselen zeer gemakkelijk , 

 die er bij eenen schuinschen stoot zich voordoen ; dat is , wanneer bij 

 de botsing tusschen hand- en speelbal, die wij wederom het eerst 

 zullen nagaan, de rigting van den stoot niet overeenkomt met de ver- 



