IETS OVER HET BILTARD. 



83 



dat de bolle zijde van de parabolen naar de lijn O is gekeerd. In Fig. 

 11 was de handbal in eenen toestand van enkele glijding: na den schok 

 beweegt hij zich dus volgens eene regte lijn. In Fig. 12 bezit de 

 handbal eene positieve draaijing, en in Fig. 13 heeft hij zijnen eindtoe- 

 stand bereikt: vandaar is in de beide laatste gevallen de holle zijde 

 der parabolen naar de lijn O gerigt; slechts zijn de parabolen in Fig. 12 



minder gekromd dan die in Fig. 13. 

 Fig. 14. 



Fi?. 15. 



In Fig. 14 en 15 is de loop der ballen na den schok voorgesteld, 

 wanneer de handbal niet meer laag, maar daarentegen zeer hoog ge- 

 stooten is, zoo als in de bijgevoegde figuur is aangegeven. Bij Fig. 14 

 is de bal nog niet in den eindtoestand gekomen en behoudt de stoot 

 zelf invloed; bij Fig. 15 is weder de eindtoestand daar, en zijn der- 

 halve de parabolen in dit laatste geval minder gekromd, dan straks. De 

 kromming der parabolen is weder naar den kant gerigt, die vroeger 

 door de beschouwing werd aangewezen. 



Vervolgens hebben wij hier uit de theorie zoowel als uit de proef- 

 nemingen een paar feiten mede te deelen, die bij de practische toe- 

 passing van het bovenstaande kunnen te pas komen. 



Wanneer men de wrijving in aanmerking neemt, die uit pi'oefnemin- 

 gen op het billard blijkt gelijk te staan met eene kracht, die eene snel- 

 heid van 2| meter in eene seconde zoude mededeelen, dient men ook 

 de kracht te kennen, die den bal voortbeweegt, en die \Toeger slechts 

 als eenheid behoefde aangemerkt te worden , daar er steeds alleen even- 

 redige deelen daarvan in aanmerking kwamen. Die kracht nu is uit 

 den aard der zake zeer verschillend, maar blijft toch binnen zekere 



6 * 



