172 HET LEVEN DER PLANTEN ALS NATUURDRIFT. 



muntende tarwesoort opleverden, die thans onder den naam van mmn- 

 mietarwe reeds algemeen verspreid is. 



Planten, welke hare zaden moeijelijk of schaars voortbrengen , zoeken 

 zich langs andere wegen voort te planten. De braamstruiken vormen 

 door hare worteluitloopers heinde en ver nieuwe planten , de aardap- 

 pelen ontwikkelen hunne knollen onder den grond, het huislook en de 

 Cactus vormen worteltjes aan ieder gekwetst of afgescheurd blad; de 

 tijgerlelie brengt kleine bolletjes in de oksels der bladeren voort, de 

 Gladiolus gandavensis vormt honderde nieuwe individuen onder aan 

 den bol. Een gewigtig deel der tuinkunst omvat zulk eene voortplan- 

 ting in het stekken, enten, scheuren en afleggen. Ja ieder tak van 

 eene plant is een nieuw individu en kan onder gunstige omstandigheden 

 wortel vatten. De eenjarige planten, die zich in de natuur alleen 

 door zaden vermenigvuldigen, brengen ook de meeste zaden voort, 

 terwijl het aan planten met trager en minder vruchtbaren bloei gege- 

 ven is, hare soort door uitloopers en knoppen in stand te houden. 

 Tusschen deze wijze van voortplanting en die door zaad is echter geen 

 zoo wezenlijk verschil als men oppervlakkig meenen zou. Eigenlijk 

 geschiedt alle voortplanting door zelfstandig gewordene knoppen. Ook 

 de zaadkorrel is een knop, die slechts langs een bijzonderen weg 

 gevormd wordt. De zoogenaamde bollen der tulpen en leliën zijn 

 zelfstandige knoppen. De ontwikkeling dier geslachten uit zaad gaat 

 langzaam en niet altijd zeker ; daarom bezitten zij in hunne bollen een 

 sneller middel tot voortplanting. Sommige waterplanten als Hydro- 

 charis en Potamogeton vormen tusschen hare bladeren kleine hoorn- 

 achtige ligchaampjes , die zich later als knopkiemen (Hybernacula) van 

 de moederplant scheiden en nieuwe planten voortbrengen '). Ook bij 

 deze planten wordt de voortplanting door zaad dikwijls door vele om- 

 standigheden verijdeld. 



In het streven naar zelfbehoud en voortplanting openbaart de 

 plant haar eigen organisch leven als natuurdrift; maar te meer on- 

 derscheidt zij zich van de bloot anorganische voorwerpen door de 

 bewegingen, die dat leven in haar te voorschijn roept, en die in 

 sommige planten bijna aan dierlijke bewegingen herinneren. 



') Botan. Zeitmig 1857 , 697. 



