174 HET LEVEN DER PLANTEN ALS NATÜURDRIFT. 



slapte bladeren, de nedergezonken stengels op. Welk eene bedrijvig- 

 heid moet er dan niet heerschen in die millioenen en millioenen cellen. 

 Wanneer wij ons die werkingen van opslorping , uitdamping en groei 

 in het binnenste der plant voorstellen, dan is eene natuur zonder die- 

 ren of menschen ons niet meer doodsch en bewegingloos , want in 

 gedachte zien wij in al die boomen en planten een leven gelijk het onze , 

 vol onrust, strijd en ontwikkeling. 



Opslorping en uitdamping door de plant herinneren ons wel is waar 

 aan de werking der adhaesie (capillariteit en endosmose) , maar , als wij 

 eenigzins vertrouwder worden met het plantenleven , en wij zien duidelijk 

 de uitwendige verschijnselen van het inwendig streven zich in ieder 

 geslacht verschillend openbaren, dan bemerken wij ook iets anders in 

 de planten dan werktuigelijke natuurkrachten. Het bevallig frissche 

 groen van vele boomen, zegt v. hcmboldt, hetwelk men in de ge- 

 westen der keerkringslanden aantreft, waar vijf tot zeven maanden 

 lang geen wolkje aan het hemelgewelf verschijnt, waar geen daauw en 

 regen van eeuig aanbelang vallen, bewijst, dat de bladeren door eene 

 eisene levenswerkzaamheid de vatbaarheid bezitten water uit de lucht 

 te trekken. 



Wanneer de plant louter eene opeenhooping is van verschillende 

 stoffen , een wezen dat niet uit zich zelf bestaat , waarom sluiten dan 

 niet allen hare bloemen des nachts , om ze 's morgens te openen ? 



De zoogenoemde plantenslaap vertoont eeu groot verschil van karak 

 ter : de Lupinen laten 's nachts hare blaadjes naar beneden hangen , 

 de klaverzuring [Oxalis) desgelijks ; maar de klaver en de tuinboonen 

 heffen 's nachts hare blaadjes omhoog. De Convolvulus opent hare 

 bloemen bijna gehjktijdig met de eerste morgenschemermg en sluit ze 

 vóór den middag; de Mesembryanthen openen hare bloemen tegen 

 den middag , om ze na weinige m-en te sluiten ; de nachtschoone [Mi- 

 rahilis) spreidt ze des avonds uit en bloeit 's nachts , en de betoove- 

 rende Ipomaea purpurea opent zich in den nacht, nog vóór zons- 

 opgang. 



Het licht heeft gewis op al deze bewegingen een magtigen in- 

 vloed. Want bij donkeren hemel zien wij de goudsbloem zich sluiten 

 en de nachtschoone ook over dag geopend blijven. Maar dat die be- 



