HET LEVEN DER PLANTEN ALS NATUüRDKIFT. 175 



wegingen, ook onafhankelijk van het licht, aan de plant eigen zijn, leert 

 ons de Oxalis. In eene volkomene duisternis geplaatst, zal zij eerst 

 hare blaadjes sluiten , maar na eenigen tijd hare gewone periodische 

 bewegingen hervatten, zoodat hare blaadjes zich 's morgens openen, 

 zonder dat iets van het morgenrood tot haar doordringt , en 's avonds 

 juist den tijd weten , waarop de zon buiten ondergaat. Dit houdt zij 

 zoolang vol, totdat haar leven in den duisteren kerker wegkwijnt '). 



De individualiteit der bewegingen zien wij ook bij het kruidje-roer- 

 mij-niet, dat zijne blaadjes reeds bij enkele aanraking zamenvouwt, bij 

 de Dionaea muscipula , die daardoor zelfs insekten vangt , bij het 

 Hedysarum gyrans, wiens blaadjes in onophoudelijke beweging zijn , by 

 de meeldraadjes van vele planten , die gedurende den bloeitijd een 

 voor een tot den stempel overspringen , en bij die van de Berberis , 

 welke dit plotseling doen , wanneer men ze aanraakt. 



Dergelijke bewegingen schijnen afhankelijk van eene meerder of 

 minder ongelijke uitzetting en spanning van sonamige deelen der plant , 

 door de endosmose , die hun de sappen toevoert. Doch dat , evenmin 

 als het licht, de endosmose, noch zelfs de warmte hier alleen oorzaak 

 is , bewijst ons wederom onze Oxalis , die geheel onder water , dus in 

 veel koeler temperatuur, na eenigen tijd hare periodische bladbewegin- 

 gen even getrouw hervat als in de donkere kas ^). 



Het karakter der planten wijzigt de werking van licht en water, en 

 de vreemde, invloed wordt door het zelfleven der plant bepaald. 



De zonnebloem, de Japansche lelie wenden zich naar het zonlicht, 

 het viooltje {V. tricolor) volgt den loop der zon den geheelen dag, 

 gelijk de troostelooze minnares van Apollo. — De planten in onze 

 kamers buigen hare takken en bladeren naar het licht en kwijnen aan 

 de minder verlichte zijde. Maar de wijngaard drijft zijne klaauwier- 

 tjes , de Bignonia radicans hare takken van het zonlicht af, vele varens 

 sterven in het volle daglicht, de schimmels groeijen het liefst op duis- 

 tere plaatsen , de zaden vreezen tot hunne ontkieming en de wortels tot 

 hunnen groei den invloed des lichts en zoeken het duister. De plant 



') JuLitrs SACHS , in JBot. Zeitunff , 1857 , p. 793. 

 ') Jtjlius SACHS , in Bot. Zeitung 1857 , p. 793. 



