176 HET LEVEK DER PLANTEN ALS NATDUKDRIPT. 



is geen gedwee en lijdelijk voorwerp , zelfs niet ten opzigte van het 

 magtige licht! 



Het licht werkt niet alleen bij deze verschijnselen, ook de planten 

 werken mede. De aardappel, die in den duistersten hoek des kelders 

 zijn levenslust niet opgeeft, zendt ellen lange uitloopers naar een bijna 

 onmerkbaar gaatje, waardoor het licht weinig kracht kan ontwikkelen. 

 En toch is het tegen de gewoonte der aardappels om lange uitloopers 

 te maken. Nood breekt wetten. Tulpen, die zeer diep geplant wor- 

 den , maken dikwijls stengels van een voet en meer lengte , waarmede 

 zij eindelijk de oppervlakte bereiken. 



Eene andere karakteristieke beweging der planten is het winden 

 en slingeren om levende of levenlooze voorwerpen. Bij de meeste 

 planten is reeds de spiraalvorm min of meer duidelijk in de kleinste 

 weefsels, in de ontwikkeling der ceUen zigtbaar, uitwendig ook in de 

 stelling der bladeren en bij enkele boomen zelfs aan stam en takken. 

 Is dus de spiraalbeweging der slingerplanten slechts een gevolg van 

 hare lengte en zwakheid , de wijze , waarop haar slingeren plaats 

 grijpt, doet ons wederom zelf-leven en karakter erkennen. Sommige 

 slingerplanten winden zich linksom, zooals de boonen en de Convol- 

 vulus ; anderen , waaronder de hop en de kamperfoelie , winden zich 

 regtsom. Hier is geen uitwendige invloed , maar een zelf-leven der 

 plant zoo duidelijk zigtbaar, dat, wanneer men de slingerende stengels 

 met geweld eene tegenovergestelde rigting doet aannemen , zij ook met 

 geweld in hunnen vorigen toestand trachten terug te keeren, of in 

 het streven daarnaar sterven. 



De meest dierlijke en zonderlingste bewegingen in het plantenrijk 

 zijn die, welke bij de voortplanting van eenige bedekt bloeijende plan- 

 ten worden waargenomen. Dat de kiemkorrels van sommige wieren 

 bij hun eerste ontstaan in den vorm van infusie-diertjes zich bewegen 

 en rondzwemmen, is thans een onbetwistbaar feit. Het bewijst, dat 

 het planten- en dierenrijk in hunne eerste verschijnselen naauw aan 

 elkander grenzen , het bewijst tevens hun gelijktijdig ontstaan en de oor- 

 spronkelijke eenheid van alle organisch leven op onze aarde. 



Hier, in deze nog duistere en raadselachtige mikroskopische wereld 

 ontwikkelt zich het eerst de individualiteit, die zich later in planten 



