HET LEVEN DER PLANTEN ALS NATÜTTRDEIFT. 177 



en dieren als zelfstandige wezens in zoo oneindige verscheidenheid 

 openbaart. 



De natuurdrift , het streven naar zelfbehoud en voortplanting onder- 

 scheidt zich in iedere plant- en diersoort door verschillende bewe- 

 gingen , en de zigtbare kenmerken van dit onderscheid zijn de vormen. 



De vorm der planten is het resultaat der groeibewegiugen , welke 

 wij zoo even hebben nagegaan. De vorm is niet reeds in de kiem 

 voorhanden, maar de eerste beweging in de bestanddeelen der kiem, 

 het eerste ontwaken des levens is de oorzaak , de vorm is het gevolg. 

 Waar de vloeistoffen ophouden zich te bewegen, daar ontstaan vaste 

 lagen , die zich op sommige plaatsen sneller ontwikkelen dan op andere. 

 Wanneer wij dit in het oog houden, blijkt het duidelijk, dat er ver- 

 band moet bestaan tusschen vorm en leven, en dat aan verschillende 

 vormen ook verschillende individuele groei-bewegingen moeten beant- 

 woorden. Wel is dat verband tusschen vorm en leven nog een onaf- 

 zienbaar veld van onderzoek, maar toch kan een oppervlakkige blik 

 ons reeds toonen, dat de vorm zich uit het leven ontwikkelt en dat 

 het karakter der plant zich het duidelijkst in den vorm vertoont. Wij 

 beoordeelen dus de plant naar haren vorm, gelijk wij het dier beoor- 

 deelen naar zijne bewegingen, den mensch naar zijne daden. 



Wien is te midden der Hollandsche duinen niet het korte , gedrongene , 

 ruwe , stekelachtige , vaal en dof gekleurde voorkomen der duinplanten 

 in het oog gevallen; iets eigenaardig ruws, dat op ons geen onaange- 

 namen indruk maakt, welligt omdat het hooge en drooge leven der 

 duinplanten met onze gewone moerassigheid kontrasteert! 



Hier hebben wij echter meer den algemeenen aanblik, dan den be- 

 paalden vorm op het oog. De duinplanten behooren tot ia vorm ver- 

 schillende plantengroepen ; zij komen echter hierin overeen , dat zij 

 gaarne in het duinzand groeijen en wat haar oppervlakkigen vorm 

 aangaat, juist het omgekeerde zijn van zacht, welig en sapvol. 



Dat zachte , dikke , waterachtige ontmoeten wij , dieper afdalende , 



in onze bosch- en weideplanten, en vooral in den plantengroei onzer 



poelen en slooten. Daar zien wij eene andere overeenkomst tusschen 



leven en vorm in eene enkele familie, die der waterieliën of Nym- 



1858. 12 



