180 HET LEVEN DER PLANTEN ALS NATUURDRIFT. 



Maar schoon wij den aard van dezen zamenhang niet vatten, moeten 

 wij daarom echter eene plant met dei-gelijke tegenstrijdige produkten 

 gelijkstellen met eene apotheek, waar evenzeer het vergif nevens het 

 heilzame gevonden wordt, doch zonder eenig verband? Neen, veel- 

 meer dan met eene apotheek is de plant met den apotheker te ver- 

 gelijken , die uit de stoffen , welke hem ten dienste staan , zijne meng- 

 sels bereidt. Doch niet om onze kwalen te genezen, niet om onze 

 vijanden uit den weg te ruimen, zelfs niet om ons te voeden, vormt 

 de plant hare eigenaardige bereidingen; alleen voor zichzelve. Zij is 

 een volkomen egoïst, en waar het haar zelfbehoud, hare voortplanting 

 geldt , vraagt zij niet , wat in onzen zin goed of schoon is. 



Dat bij sommige planten de overeenkomst in vorm ook door eene 

 overeenkomst in leven wordt gekenmerkt, is het bewijs voor den 

 innigen zamenhang tusschen leven en vorm. Waren alle bekende 

 planten scheikundig onderzocht , gewis zou dit bewijs in ki-acht van 

 overtuiging winnen. 



Even als de Ericaceën de Ericoline gemeen hebben , zoo zijn er een 

 aantal andere planten, die niet alleen voor het oog, ipaar ook voor 

 andere zintuigen, niet alleen in vorm, maar ook in eigenschappen 

 eene merkwaardige overeenkomst vertoonen. 



De vlugtige olie der lavendel, rozemarijn, munt, salie en thijm 

 verspreidt zich als een doordringende aromatische geur , die ons , af- 

 gezien van allen uiterlijken vorm reeds verwantschap doet aannemen. 

 En allen behooren tot ééne aromatische familie, de lipbloemingen 

 (Labiatae). Het lepelblad, de radijs, de waterkers, de mostaard, be- 

 zitten allen een zeer verwanten scherpen smaak, en ook deze behooren 

 tot eene enkele familie : die der kruisbloemigen [Cruciferae). Wij her- 

 inneren verder aan het voorkomen van kiezelzuur in alle grassen, en 

 aan de giftige alkaloïden en melksappen, die geheele plantenfamiliën 

 kenmerken, gelijk de Solaneën (bilzenkruid , tabak, belladonna), de 

 Euphorbiaceën , de Apocyneën , de Loganiaceën, enz. Wij zien dus 

 dat de plantengroepen karakters bezitten zoo goed als by de dieren 

 het kattengeslacht , de dikhuidigen en tweehandigen. 



Maar de familie der Compositae of zaamgesteldbloemigen {Synge- 

 nesia van linné) kan ons het verband tusschen leven en vorm op de 



