HÉT LEVEN DER PLAKTEN ALS NATUüRDRIFT. 181 



schoonste wijze verduidelijken. Hare bloemen zijn zamengesteld. Het- 

 geen wij bij de korenbloem de bloem heeten , is eigenlijk eene opeen- 

 hooping van bloempjes tot een welgevormd geheel vereenigd. Ten 

 opzigte van de voortplanting, dat voorname doel der bloem, hebben 

 soiimiige dezer kleine bloempjes eene andere bestemming dan de overige. 

 In de zamengestelde bloem vinden wij dus de idee van eene maat- 

 schappij , de verëeniging van een aantal individuen tot een bondge- 

 nootschap, waarin het karakter der plant te krachtiger voor den dag 

 komt. Anderen , gelijk de Erica's , de naaldboomen , de lelieachtigen , 

 mogen in duidelijker geïsoleerde vormen optreden, geen hunner kan 

 in hun hoogste produkt, de bloem, het honderdvoudige wezen der 

 zamengestelden vertoonen. Wij erkennen daarom in de Compositae de 

 hoogste ontwikkeling van alle plantvormen , in het maagdeliefje het 

 einde van de reeks , die met een schimmel , eene enkele cel aanvangt. 

 Ontwikkelder bloemvormen dan die der Compositae kennen wij niet, 

 zij zijn in het plantenrijk, wat de mensch is onder de dieren. Vol- 

 gens de leer der eenheid tusschen leven en vorm zou dus deze familie 

 ook eene zeer uitgebreide werkzaamheid, een zeer ontwikkeld leven 

 moeten bezitten en zoo is het ook. Van alle planten vinden wij bij 

 haar den grootsten rijkdom aan chemische bestanddeelen , de talrijkste 

 bereidingen van eigenaardige stoffen. 



De Compositae vormen de talrijkste familie op aarde. Deze bezit 

 verreweg het grootste aantal soorten en wordt ook overal in de groot- 

 ste overmaat aangetroffen. Zijn de Erica's , de palmen , slechts aan 

 zekere aardstreken gebonden , overal vinden wij Compositae , zoowel in 

 Afrika en Siberië, als aan de polen; zij zijn aan geen lucht- of aard- 

 streek gebonden en laten zich van alle planten het gemakkelijkst 

 akklimateren. De zonnebloem uit Peru, de Aster uit China, de Dah- 

 lia uit Mexico hebben het burgerregt in Europa verkregen, en te 

 midden der vreemde, Vale, blad-arme natuur van Australië groeit 

 toch hetzelfde maagdelie^e als hier en herinnert den verlaten zwerver 

 aan zijn vaderland en zijne jeugd. 



Ik heb in deze beschouwing de plant geschetst in hare afhankelijk- 

 heid van de buitenwereld, maar tevens in hare zelfstandigheid, als 

 een wezen, dat, gelijk het dier, streeft naar zelfbehoud en voortplan- 



