Dl*, barth's reizen in het centrale gedeelte van afrïka. 185 



talrijk en de bezwaren ongemeen zijn. Eigenlijke avonturen levert de 

 reis van barth weinig op. Eenmaal echter raakte hij van zijn reisge- 

 zelschap af, en bleef meer dan 24 uren alleen, uitgeput door dorst en 

 schier wanhopende aan redding, bij het beklimmen van den berg 

 Idinen of Kasr Djentin. Dikwerf meende hij in zijne verbeelding de 

 karavane te ontdekken , ja den troep kameelen te zien voorby trekken. 

 Niets is zoo vol van bedriegelijke beelden als de door den zonnegloed 

 verwarmde dalen en vlakten der woestijn. Dat gevoelden zelfs de met 

 die wegen goed bekende Arabieren vóór langen tijd, en zij drukten 

 hunne gewaarwording uit door deze woestijnen met geesten te vervul- 

 len, die den eenzamen wandelaar van den regten weg afleiden en op 

 het dwaalspoor brengen. Zoo plaatsten zij ook op dien bergkam het 

 paleis van berggeesten, en hun bijgeloof was oorzaak, dat de reiziger 

 zonder geleiders geheel alleen dien berg beklimmen moest. Deze berg 

 ligt op den 25° N.Br., niet ver van Hhat, of, gelijk het op vele 

 kaarten geschreven wordt , Grhaat. — Met de Tuareg's , wier roof horden 

 in het Alpenland der woestijn de karavanen verontrusten, heeft barth 

 eenmaal een strijd bijgewoond. — In Yola, het zuidelijkste punt, dat 

 barth bezocht (omstreeks 9° N.Br.), wordt hij na een verblijf van 

 drie dagen verdreven en genoodzaakt naar Kuka of Kukaua terug te 

 keeren, In Baghirmi, ten zuidoosten van het Tsaadmeer, wordt de 

 reiziger zelfs gevangen genomen en voor korten tijd gewelddadig in 

 boeijen gelegd. Doch al deze ontmoetingen worden kort en zonder 

 praal van woorden verhaald, en kunnen, zooals zij daar verstrooid in 

 de bladen der zoo grooten omvang hebbende deelen voorkomen, het 

 boek niet tot eene voor het groot publiek onderhoudende lectuur ma- 

 ken. Wij verkiezen echter dien vorm boven den met vreemde bijvoeg- 

 sels opgesierdeii tooi, gelijk Fransche reizigers somtijds hunne dagboeken 

 als bouwstoffen geven aan eenen letterkimdige , die ze naar zijnen 

 smaak hervormt tot een behagelijk verhaal, waar boven men WahTheit 

 und Dichtung moet schrijven, zonder den maatstaf te hebben om ver- 

 dichting van waarheid te onderkennen. Daarenboven verontschuldigt 

 BARTH zich in de voorrede met zijne verzwakte krachten, die hem 

 eene levendige en gelijkmatige uitvoering van al de deelen van zijn 

 reisverhaal onmogelijk maakten. 



