212 DE MOEDERLIEFDE IN DE NATUUR. 



nest te verlaten , nederstorten en verpletterd worden ; maar ook hiervoor 

 werd gezorgd, doordien deze veel onvolmaakter ter wereld komen, 

 daar alle eijeren dezer vogelen veel kleiner en de jongen dus min- 

 der uitgegroeid zijn bij het verlaten van den dop , zoodat zij niet alleen 

 meest naakt en blind geboren worden, maar hunne pooten zijn zoo 

 zwak , dat zij niet kunnen loopen , voordat zij kunnen vliegen. Bij zang- 

 en roofvogels vermogen zij dit doorgaans eerst na 2 tot 3 weken. Bij 

 hoenders en watervogels kunnen de jongen zeer spoedig hun voedsel 

 vinden en gevaren ontkomen , maar deze vliegen eerst na 2 tot 3 maan- 

 den , bij de eerste zijn de vleugels meer ontwikkeld dan de pooten ; bij 

 de laatsten is dit omgekeerd het geval; bij dezen, de hoenders en 

 andere, is dan ook de zorg der beide ouders minder noodig, hetgeen dan 

 meest aan de wijfjes is overgelaten, en bij velen verlaat zelfs het man- 

 netje het wijfje tijdens de broeding om tegen den herfst terug te keeren. 

 Bij de zang- en roofvogels broeden het mannetje en wijfje beide en 

 verzorgen hunne teedere jongen bij afwisseliug , vooral waar de voe- 

 dingsmiddelen moeijelijker en dikwijls slechts op grooter afstand te 

 verkrijgen zijn. Zelfs somwijlen, zooals bij spechten en uilen is waar- 

 genomen, nam het mannetje alleen de zorg van de opkweeking der jon- 

 gen op zich, als het wijfje gevangen was; zoo strekt zich zelfs deze 

 schoone ingeschapen aandrift der natuur tot toevallige en ongewone om- 

 standigheden uit. 



Bij eenige vogels, zoo als de duikers en water hoenders, helpt het 

 mannetje broeden, maar bekommert zich niet om de jongen, die onder 

 de leiding der moeder genoegzaam voedsel overal vinden; daarentegen 

 neemt bij de meeste gepaarde roof- en zangvogels en zoo ook bij 

 den vischreiger het mannetje geen aandeel aan de broeding, maar 

 voedert de jongen, daar de moeder te lang het nest zoude moeten ver- 

 laten om dit te zoeken. Bij de zangvogels blijven de ouden nog lang 

 in de nabijheid van het nest, ook als de jongen hunne zorg niet meer 

 behoeven. Zelfs een kwikstaart, die eenen jongen koekoek in een hollen 

 eik had uitgebroed, door welks enge opening de koekoek niet ontko- 

 men kon, bleef van hare herfstreis terug, en voedde den jongen koe- 

 koek nog tot in den winter. Zoo is het instinct overal doelmatig ge- 

 wijzigd en geheel berekend naar de behoeften en levenswijze der dieren. 

 Het eerste werk van de moeders na het uitkomen der jongen is 

 het nest van de eijerschalen te zuiveren, die hen ligt zouden kunnen 



