DE VESUVIUS EN ZIJNE GESCHIEDENIS , 



DOOK 



Dr. W. A. J. VAN GEUNS. 



De ouden noemden de vulkanen «brandende of verbrande bergen", 

 en zagen daarin veelal een beeld van verwoesting en vernietiging. 

 Onze tijdgenooten daarentegen bescliouwden nog voor weinig jaren het 

 vulkanisme als den vertegenwoordiger der scheppende natuurkracht, 

 als eene zwakke afspiegeling van het vui-ige , teugellooze leven van 

 moeder Natuur in haar jeugdigen leeftijd. Deze meening was zoowel 

 in haar wezen , als in hare toepassing hoogst verderfelijk , daar zij de 

 geologie langen tijd in een mythologisch kleed heeft gehuld en niet 

 schroomde , geheel onbekende natuurkrachten ten tooneele te voeren. 

 Met behulp van zulke middelen gelukte het vooral aan de systema- 

 tische, maar weinig natuurzin bezittende Franschen, een schoon en trotsch 

 gebouw van theoretische geologie op te rigten , waarin alle feiten der 

 natuur hare verklaring vonden ; — elke twijfel werd gereedelijk we- 

 derlegd met het antwoord : «wat nu niet meer gebeurt , kon in die 

 tijden , toen de natuur zoo geheel anders was , gemakkelijk plaats 

 hebben." — Gelukkig begon zich de gezonde natuurzin allengs 

 tegen deze dwingelandij der onwaarheid te verzetten , en het bleek den 

 onbevangen natuuronderzoeker , hoe in de vormen van voorwereldlijke 

 planten en dieren , in de opbouwing van rotsen door organische we- 

 zens , in de veranderingen , die in den duisteren schoot der aarde de 

 mineralen ondergaan , kortom , hoe in alle verschijnselen van de voor- 

 wereld en de nawereld de natuur steeds haar zelfden rustigen gang 

 vertoont. Wel verre van te verouderen en te verzwakken , of hare 

 reuzenkrachten in eenen male uit te storten, om dan weder lang te 

 moeten rusten , verbergt de natuur hare sterkte en gaat in onver- 

 welkbare , kalme jeugd voort , met het groote door onmerkbaai- kleine 



