DE VESÜVIC7S EN ZIJNE GESCHIEDENIS. 269 



geschiedenis nog niet geëindigd is ; - of wanneer, na hevige aard- 

 bevingen in het verre Calabrië , na zware stormen op "zee de 

 natuur tot doodsche stilte is gebragt , en als 't ware in angstige 

 spanning verkeert ; als dan plotseling een hevige schok denaard- 

 bodem doet wankelen , en eene reusachtige dampzuil uit den top des 

 bergs opstijgt, die als een statige denneboom zich verheft en zijn breeden 

 kruin in de ruimte uitbreidt, terwijl bliksemstralen zonder ophouden 

 de wolk doorkruisen en gloeijende steenblokken daarin als ligte stofjes 

 op en neder gestooten worden; - als dan de brandende berg zijne vu- 

 rige lavastroomen in alle rigtingen uitzendt ; — wat al vr^rgen op te 

 lossen , hoe oneindig vele punten van onderzoek , hoeveel verband na 

 te spem-en tusschen zoo vele zamentreffende verschijnselen? 



Voorwaar, hier is zoo veel grootheid, zooveel ware kracht, zooveel 

 tastbaar verband , dat eene afwijking van het gebied der stellige waar- 

 heid het beeld zelden zal versterken , maar meestal zal uitwiss^chen. 



Maar genoeg voorafspraak reeds: wij spoeden ons ter zake, en beschou- 

 wen in de eerste plaats de topographie en den aard van den Vulkaan, 

 om in de tweede plaats eenige uitbarstingen en producten meer in 

 bijzonderheden na te gaan; waarbij wij nu en dan als van zelf aan- 

 leiding zullen vinden, het verband en den aard der verschijnselen , 

 voor zoover dit voor ons bereikbaar is, op te sporen. 



Eene hoofdzaak , die bij de topographische beschrijving van den 

 Vesuvius allereerst dient vermeld te worden, is deze, dat hij ..elijk de 

 meeste Vulkanen niet op zich zelf staat, maar met vele andere vuur- 

 spuwende bergen eene langwerpige groep of gordel vormt. 



Deze gordel ligt tusschen het Appenijnsche gebergte en de Middel- 

 landsche zee ; _ in den Kerkelijken Staat is hij zeer uit<^ebreid • 

 groote, thans uitgedoofde vulkanen staan daar nog, omringd van ma- 

 tige lavastroomen en tuffen. Een tak van den gordel gaat door de 

 Middellandsche zee, in de uitgedoofde vulkanen der Ponza-eilanden 

 en van Ischia zijne rigting aantoonende , terwijl een andere tak over 

 land langs den ouden krater van Roccamonfina het gebied van Napels 

 binnentreedt, en rondom de golven van Gaëta, Napels en Salerno 

 eene groote uitbreiding verkrijgt. 



