270 DE YESÜVIÜS EN ZIJNE GESCHIEDENIS. 



Verder in het zuidelijk gebied van Napels gaat deze gordel niet ; 

 alleen oostelijk in het binnenland vindt men nog den Monte Vulture , 

 maar in Sicilië en op de Eolische (Liparische) eilanden treedt hij op 

 in volle -werkzaamheid , hier onafgebroken uitbarstingen vertoonende op 

 Stromboli en Volcano , ginds met lange tusschenpoozen uit den be- 

 sneeuwden Etna zijne vlammen en vuurstroomen omhoog persende. 

 Tot nabij de Afrikaansche kust vertoont zich de vulkanische gordel 

 op het rookende eiland Pantellaria in vollen glans. 



Dus , om kort te gaan , vinden wij ten noorden van den Vesuvius 

 uitgedoofde vulkanen , en op en om Sicilië voortdurende werkzaamheid , 

 en het zal niet moeijelijk zijn , ons hierbij van het naauw verband 

 tusschen de zee en de vulkanen te overtuigen. De geologische ge- 

 steldheid van den Kerkelijken Staat leert ons , dat in den aanvang der 

 vulkanische werkzaamheid een groote zeeboezem de plaats van het 

 thans bestaande vulkanische terrein innam. Hier ontstonden voor 

 ettelijke tienduizende jaren , vóór den aanvang van het diluviale tijd- 

 vak , onderzeesche vulkanen en uit de zee uitstekende kraters , die , 

 evenals thans de vulkanen op de Liparische eilanden , gestadig 

 voortgingen den zeeboezem met asch en uitgeworpen steenen op te 

 vullen , welke zich op den bodem der zee tot tuflagen zamenpakten , 

 terwijl breede lavastroomen , tusschen de tuflagen uitgestort , voor een 

 zeker , maar veel geringer gedeelte , tot de ophooging van den zee- 

 bodem medewerkten. Tevens werkte de aanhoudende aandrang van 

 stoffen uit de diepte ook opheffend op de vulkanen en tuflagen, zoodat 

 van lieverlede het land gevormd werd , en de zee al meer en meer 

 naar het westen werd teruggedrongen. Zoo werden de vroegere zee- 

 vulkanen tot landvulkanen. Maar naarmate de zee meer van de vulka- 

 nen terugtrad, nam ook de vulkanische werkzaamheid af; er hadden 

 niet meer onafgebroken uitbarstingen plaats , zooals de Stromboli en 

 andere zeevulkanen ons vertoonen , maar met moeite en na lange tus- 

 schenpoozen traden de stoffen uit de hooge schoorsteenen te voorschijn , 

 totdat eindelijk de toegang voor langen tijd (misschien voor immer) 

 werd afgesneden. 



Dit verloop , hetwelk wij in den Kerkelijken Staat in zijn geheel 

 voor ons zien , had ook in de golf van Napels plaats , met dat onder- 



