DE VESXrVIUS EN ZIJNE GESCHIEDENIS. 285 



Hoewel er vele belangrijke onder voorkomen , is er geene van zoo 

 geweldigen aard als die van de jaren 79 , 1631 en 1794. De uitbarsting 

 van het jaar 1822 kenschetste zich door de groote menigte vulkanische 

 bommen , sommige van kolossale grootte. Bij de uitbarsting van het 

 jaar 18.50 werd de kegel van den Vesuvius aan de noordzijde van 

 boven tot onder van een gespleten , zoodat hij geheel scheen te zullen 

 instorten ; maar er volgde niets dan het instorten van den hoogsten 

 top, de Punta del Palo. De uitbarsting van 1855, overigens niet zeer 

 hevig , was merkwaardig door den prachtigen katarakt , dien de gloeijende 

 lava bij het verlaten van het Atrio del Cavallo vormde , daar zij zich 

 in eene der oude valleijen van de Monte Somma , de fosso della Ve- 

 trana , van eene hoogte van bijna honderd Ned. ellen omlaag stortte. 



Thans nog tot besluit een blik op eenige produkten van den vul- 

 kaan, waarbij wij evenwel moeten aanmerken, dat wij niet meer 

 geven dan eene korte aanwijzing, met het doel, om daaruit den aard 

 van het vulkanisme eenigzins nader te leeren kennen. 



De gassen , welke bij de uitbarstingen uit den krater en de fumarolen 

 ontwijken, zijn waterdamp, zoutzuur, zwaveligzuur, zwavelwaterstof, 

 salammoniak en andere vlugtige chloorverbindingen, alles gemengd met 

 meer of minder dampkringslucht , waarin het zuurstofgehalte des te 

 meer afgenomen is , hoe meer zuurstof de bijgemengde gassen bevat- 

 ten. De ontwikkeling van zoutzuur neemt in gelijke mate als de hevig- 

 heid der eruptie af, en na de eruptie treedt daarvoor eene rijkelijke 

 koolzuurontwikkeling in de plaats , in de zoogenaamde mofetten ; de 

 ontwikkeling van zwaveligzuur en zwavelwaterstof gaat voort in alle toe- 

 standen van de vulkanische werkzaamheid. Wat nu den aard dezer 

 gassen betreft , zoo kunnen wij alleen het zoutzum- te huis brengen , 

 als hoogstwaarschijnlijk ontstaande uit ontleding van het keukenzout , 

 dat in het den vulkaan binnendringende zeewater vervat is. De 

 overige gassen en vlugtige stoffen , zwavelwaterstof en zwaveligzimr , 

 waterdamp , salammoniak en het later zich ontwikkelende koolzuur , her- 

 inneren ons wel aan de producten van drooge destillatie en van de 

 verbranding van organische stoffen. Wij zouden wel, in aanmerking 

 nemende de ontzaggelijke dikte van organische en bitumineuse lagen 



