286 DE vesuvius en zijne geschiedenis. 



in onze aardkorst, in de vulkanen niets anders kunnen zien dan de 

 schoorsteenen , waaruit de ontledingsproducten dier stoffen ontwijken. 

 Wij zouden deze vooronderstelling kunnen staven door de menigte 

 zoetwaterdiatomeën , die Ehrenberg in de vulkanische asch vond , door 

 den aard der vulkanische gordels , welke zich steeds in en rondom de 

 zee nabij betrekkelijk nieuw gevormde lagen vertoonen , door het op- 

 treden van eenen anderen vulkaan in de nabijheid, wanneer de oude 

 schoorsteen niet meer werkt. Wij zouden verder kunnen wijzen op de 

 omstandigheid, dat geen kalk, geen zandsteen of leemgesteente voor- 

 komt, of het bevat meerdere procenten organische stof, tot ontbinding 

 geschikt ; wij konden daarbij wijzen op analogiën , die wij vroeger bij 

 gelegenheid van het steenzout bij de pseudo-vulkanische verschijnselen 

 hebben gevonden. Wij konden daarop wijzen, dat de gang van ont- 

 wikkeling , eerst van zwavelzuur , daarna van koolzuur , niet alleen bij 

 de vulkanische eruptiën, maar bij het geheele verloop van het vulka- 

 nisme zich vertoont. Zoo doende konden wij zeer ligt de hooge 

 waarschijnlijkheid van onze meening aantoonen. Maar, zouden wij 

 dan niet van dezelfde voorbarigheid te beschuldigen zijn als onze 

 voorgangers, die in stede van de natuur eerst tot uitputtens toe 

 te onderzoeken, haar van te voren de wet voorschreven? Het zij 

 dan genoeg , dat wij alleen het besluit opmaken , dat de vulkanische 

 werkingen zeer goed eene plaatselijke verschijning kunnen zijn , welke , 

 hoewel zij voor ons geducht schijnt, en hare werkingen te gelijkertijd 

 een aanzienlijk gedeelte van ons werelddeel in schrik en ontsteltenis 

 brengen , nogthans ons volstrekt niet noodzaakt tot het aannemen eener 

 in zeer groote diepte liggende oorzaak. Het zal ons welligt later 

 verdund zijn , deze stelling in verband met de vulkanische verschijnselen 

 van andere werelddeelen te ontwikkelen , weshalve wij daarover thans 

 niet meer zullen uitweiden. 



Wat de vaste vulkanische producten aangaat , verdient het meest onze 

 opmerking het onderscheid tusschen de lava's, sinters en vulkanische 

 asch , welke sterk door de hitte veranderde gesteenten vormen , en de 

 schoone blokken met mineralen , waarschijnlijk van gangen in kalkrotsen 

 afkomstig , welke naauwelijks een spoor van de werking van vuur ver- 

 toonen. Deze mineraalblokken , welke den Vesuvius tot eene onuit- 



