318 KOKELEKO-NOTEN. 



Deze vruchten zijn kogelrond , groot , soms meer dan 1 voet in mid- 

 dellijn, met een zeer hard, houtachtig zaadhulsel (het buitenste van de 

 vrucht), dat wel een halve (oude) duim dik is en 15 tot 22 zeer harde 

 zaden (de zoogenoemde • kokeleko-noten) bevat. Deze zaden zijn scherp- 

 driekantig aan de binnenzijde , eenigzins bolrond aan de buitenzijde en 

 daar meer vlak, zijnde deze vlakte door uitstekende kanten begrensd. 

 De geheele oppervlakte van het zaad is , vooral aan de buitenzijde , 

 gerimpeld en beenhard. De zaden zitten regtop , met de scherpe 

 kant naar binnen , aan de houtige middelspil der vrucht vastgehecht , 

 en in deze zaden , zooals die in den handel komen , kan men , onder 

 aan dien scherpen kant , een ingedrukt lidteeken (hihim) zien , zijnde de 

 plaats der aanhechting aan de middelspil. Daar zij, rijp zijnde, geheel 

 los in het hulsel zijn, maken de vruchten, by het afvallen, een sterk 

 rammelend geluid. 



De wetenschappelijke naam van den boom is Bertholletia excelsa 

 HUMBOLDT en BONPLAND. De zaden hebben in smaak veel van amande- 

 len en bevatten , even als deze , veel olie. Daar die olie echter door lang- 

 durige bewaring ranzig wordt, is de smaak der zeer lang bewaarde 

 noten scherp en minder aangenaam. Doorgaans echter is hij nog goed, 

 als zij versch hier te lande worden aangevoerd. Zij worden voor 

 voedzaam en niet ongezond gehouden 



De Bertholletia is geheel een boom der keerkringslanden en komt aan 

 beide zijden van de evennachtslijn voor. Hij is gevonden in de bosschen 

 aan den mond der Amazonen-rivier, in de Cerros van Guyana, op 

 3° breedte. Groote bosschen daarvan zijn te vinden aan den oever 

 der Rio negro en in het zeer uitgestrekte stroomgebied van de Orinoko- 

 en Amazonen-rivier en tusschengelegene oorden. Als de tijd der rijp- 

 heid dezer vruchten nadert, trekken de Indianen van de boven-Ori- 

 noko in groote menigte naar die bosschen om deze kostbare vruchten 

 te verzamelen en als hun gewoon voedsel te huis te bewaren. 



Het aangename van deze vrucht heeft aanleiding gegeven , dat velen 

 de aanplanting daarvan in tropi.sche luchtstreken hebben aangeraden. 

 Zij worden dan ook in Brazilië en Guyana geteeld; doch komen niet 

 voor op de lijst der planten, welke in de kolonie Suriname gekweekt 

 worden (zie Tijdschrift voor Natuurlijke Historie, 1843, bladz. 373 en 



