TOESTAND DES LANDS. 



331 



Het is een hoogst belangrijk onderwerp, na te gaan, hoe zich 

 dat veen allengs gevormd heeft ; hoe de eene boomsoort voor de andere 

 plaats maakt, zoodat in elke streek eene natuurlijke opvolging van 

 gewassen plaats vindt, die afhankelijk is van den a^ard en de voch- 

 tigheid van den grond. Wanneer men op die wijze onze veenen 

 onderzoekt, gelijk onze geoloog staring zulks verrigt heeft, dan komt 

 men tot hoogst belangrijke uitkomsten, die eene groote mate van ze- 

 kerheid hebben verkregen, daar men gelukkig een paar plekjes in ons 

 vaderland heeft gevonden, die als de overblijfselen van onze vroegere 

 oorspronkelijke wouden te beschouwen zijn en waarbij de verandering 

 van bosch in veen nog voortgaat. Deze , het Beekbergerwoud bij 

 Apeldoorn en de Drieschigt bij Mandern in Twenthe . zijn daai-om 

 onschatba^,r voor de kennis der vorming van den Nederlandschen 

 bodem. Men verkrijgt dan de zekerheid , dat de houtstukken , die in 

 de veenen dikwijls in groote hoeveelheid voorkomen , de vertegen- 

 woordigers zijn der aloude bosschen van ons vaderland , zoodat de 

 berigten der kronijkschrijvers hierdoor ten volle bevestigd worden. 



Overal waar thans hoog of laag veen gevonden wordt , zijn in 

 vroeger eeuwen bosschen geweest; doch men zou zich bedriegen, 

 wanneer men in de grens der veenen ook tevens de grens der voor- 

 malige bosschen meende te hebben. Want het is zeer waarschijnlijk, 

 dat in sommige strpken, zooals op de Hooge Veluwe, de vroegere 

 wouden spoorloos verdwenen zijn en slechts kale heidevlakten hebben 

 achtergelaten i) , zoodat de naam van sommige streken (zooals b, v. 

 de Wolberg of AVoldberg , die uitgestrekte rug van heideheuvels , welke 

 van Ermelo tot Hattem in N. O. rigting oploopen) alleen nog aan de 

 voormalige boschrijkheid herinnert. 



Op de vraag, welke boomsoorten in vroeger tijden onzen bodera 

 bedekt hebben , heeft men eerst in de laatste jaren een voldoend ant- 

 woord kunnen geven. Wel waren er reeds vroeger onderscheiden 

 stukken kienhout gevonden en in de musea bewaard, maar het was 

 bezwaarlijk, om uit de zwart of bruin gekleurde en dikwijls half ver- 

 gane massa's hout de soort te bepalen, waartoe het gevonden exem- 

 plaar behoorde. 



') Zie STARING. I)e bodem van Nederland , Dl. I , bl. 202. 



