364 DE BOSSCHEX EN HUN INVLOED OP DEN 



Doch het zijn niet zoo zeer de bosschen van Duitschland en Frank- 

 rijk , als wel die van Nederland zelf , waarop onze aandacht gevestigd 

 moet zijn. Want ook ten onzent kan het kleed, waarmede de grond 

 getooid wordt, grooter werkingen voortbrengen dan men vei'moeden 

 zou. Immers, wie waarborgt ons, dat ook niet in Nederland de gren- 

 zen van warmte en koude , de mate van regen en dauw gewijzigd 

 zullen worden , wanneer onze kale heidevlakten en veenen weder als 

 vroeger met woudboomen bevolkt zullen zijn ? Kan het ook bij ons 

 niet gebeuren, dat de nachtvorsten minder nadeel aan onze vruchtboo- 

 men zullen toebrengen , wanneer het land boschrijker wordt , gelijk dit 

 in het Schwarzwald gebleken is ? 



Wat meer is , zijn er ook in Nederland geene gronden , die even 

 als de Alpen in Frankrijk alleen door beplanting met houtgewas be- 

 waard kunnen blijven ? Waarlijk , de treurige ervaring , die men in 

 het zuiden van Frankrijk heeft opgedaan , kan ons tot een waarschu- 

 wend voorbeeld strekken 



Ons vaderland, dat, zooals boven opgemerkt is, voor 1000 jaren 

 nog op bijna alle hoogere gronden met digte wouden bedekt was , ver- 

 toonde in het begin dezer eeuw in de plaats daarvan kale veenen en 

 heiden , afgewisseld met zandverstuivingen , die meer en meer de 

 vruchtbare streken met verwoesting bedreigden. De duinenrij aan de 

 westkust van ons land , onze natuurlijke zeedijken , die weleer aan de 

 landzijde zoo digt begroeid waren , dat men van Voorhout tot Haarlem 

 komen kon van den eenen boom op den anderen overklimmende , zij 

 zijn thans kale heuvels , waarvan het losse zand steeds landwaarts in 

 wordt voortgerold en langzaam de daarachter liggende akkers overstui- 

 ven zal. 



En waardoor is al dat hout verdwenen? Niet omdat de grond 

 minder vruchtbaar is geworden , maar omdat de mensch door verkeerde 

 handelwijzen den opgroei van het hout heeft belet. 



Men leze hierover het laatste opstel van staring's jongste werk: 

 «Voormaals en thans," en men zal zien, dat, — al mogen ook bosch- 

 branden en het veelvuldiger wegkappen van hoog hout, ten gevolge 

 der vermeerderde behoefte , aanvankelijk de hoeveelheid zwaar geboomte 

 verminderd hebben, — de hoofdoorzaak van het verdwijnen der bos- 



