368 EENE WANDELING TE PARIJS, 



Sten tweeling-broeder, de porte St. Martin. Maar hier verlaten wij 

 den levendigen , glans- en gedruischvoUen Boulevard , en slaan eene zij - 

 straat in van veel nederiger , maar daarom juist niet deftiger , noch be- 

 valliger uiterlijk. In die straat, de rue St. Martin, bevindt zich, als 

 om door zijne nabijheid het bestaan der beide genoemde te vergoeden, 

 een ander monument, dat luide spreekt, niet van ijdelheid en uitwen- 

 dige grootheid, maar van den praktisch wetenschappelijken zin en van 

 het juiste oordeel dergenen , die het oprigtten. Naar het uiterlijke eer- 

 waardig door zijne grijze oudheid — welhaast zal het acht eeuwen 

 zijn geleden, dat de koninklijke abtdij, later priorij van St. Martin 

 des Champs werd gesticht, — is het ook thans niet minder innerlijk 

 eerbiedwaard door zijne bestemming ; sedert eene halve eeuw heet 

 het en is het: Ie Conservatoire des aiis et métiers. 



Laat ons, terwijl wij er nog voor staan, voor een oogenblik de vroe- 

 gere bestemming van dit oude gebouw herdenken. Het spreekt van 

 Parijs en van zijnen gi-oei ; want ruim drie eeuwen lang stond het 

 eerst ver van die stad, en later wat naderbij, totdat het eindelijk in 

 1383 bimien hare muren werd opgenomen. Het spreekt van vervlo- 

 gen, in vele opzigten gelukkig vervlogen, glans en grootheid, want 

 zelfs in Frankrijk was het langen tijd een der rijkste en magtigste 

 geestelijke gestichten. Het spreekt ook van de barbaarschheid der 

 vroegere tijden: nog bestaan eenige overblijfselen van de hooge 

 torens en dikke muren met schietgaten, die noodig waren om kerk 

 en klooster te beveiligen tegen roof en geweld. Het herinnnert ons 

 eindelijk menigen met meer of minder regt beroemden naam: de kar- 

 dinaal DE RiCHELiEU b. v. was ecns prior van St. Martin des champs. 



Maar de revolutie van 1789 kwam, en verjoeg de monnikken daar- 

 uit, zooals uit alle geestelijke gestichten. Al de goederen der priorij 

 werden verkocht, alleen met uitzondering van het gebouw zelf, dat 

 nationaal eigendom bleef en het ihaas nog is in den waren zin des 

 woords; want geen gebouw, in geheel Frankrijk misschien, strekt zoo 

 ten nutte als dit van het geheele Fransche volk. 



Reeds desc artes had gewezen op de wenschelijkheid om aan hand- 

 werkslieden en kunstenaars in eene bepaaldelijk daartoe bestemde in- 

 rigting gelegenheid te geven zich te bekwamen in die wetenschappen , 



