EENE WANDELING TE PARIJS. 369 



welke zij bij de uitoefening van hun beroep het meest regtstreeks 

 noodig badden. Dit plan, door den grooten Wijsgeer zelfs in bijzon- 

 derheden ontwikkeld , bleef meer dan eene eeuw lang onuitgevoerd. 

 Slechts vormde in 1775 de bekende werktuigkimdige vaucanson , 

 naar het schijnt geheel uit eigen middelen, eene verzameling van 

 werktuigen en gereedschappen , bestemd tot onderrigt van de werkende 

 klassen , en vermaakte deze bij zijnen dood aan de natie. De regering 

 aanvaardde dit legaat, kocht een gebouw om het te bewaren, stelde 

 een ambtenaar aan om het te beheeren , en vergrootte de verzameling 

 voortdurend, door de bepaling dat elk uitvinder, die eenige openlijke 

 belooning of aanmoediging verkreeg , gehouden was zijne uitvinding in 

 die verzameling door een model of staal te doen vertegenwoordigen , 

 maar men dacht er naar het schijnt niet aan , of werd door den di-ang 

 der tijden belet, om maatregelen te nemen, ten einde deze verzameling 

 in ruimen kring vruchten te doen dragen. 



Dit museum van vaccanson werd de kern van de zooveel uitge- 

 breidere verzameling, die thans bestaat. Door een omstandig be- 

 rigt te geven aangaande het ontstaan van deze verzameling en van de 

 lotwisselingen , die het plan daartoe onder de elkander in het laatst 

 der vorige eeuw in Frankrijk zoo snel opvolgende regeringsvormen 

 onderging , zou ik vreezen hen , die mij tot hiertoe hebben vergezeld, 

 veel te lang buiten te laten staan, en dus hun aantal belangrijk te 

 zien verminderen. Het zij mij dus vergund hier slechts kortelijk aan 

 te stippen, dat in 1795 de nationale conventie bij dekreet bepaalde, 

 dat er te Parijs , onder den naam van Conservaloire des arts et métiers , 

 eene publieke verzameling zoude worden gevormd van werktuigen , 

 modellen , gereedschappen , teekeniugen , beschrijvingen en boeken , ten 

 dienste van alle kunsten en handwerken , waarvan de zamenstelling 

 en het gebruik zouden verklaard worden door drie aan de inrigting 

 verbonden uitleggers. Een teekenaar zou hun worden toegevoegd. 

 Eerst in 1799 kwam het na veel aarzeling en uitstel tot eene dade- 

 lijke uitvoering van dit besluit , en werd de collectie van vaucanson , 

 vermeerderd met al wat daar middelerwijl was bijgekomen, met de 

 verzameling van modellen van de Akademie der Wetenschappen ver- 

 eenigd in de oude priorij , onder toezigt van j. b. le roy , coNTé en 

 1858. 24 



