WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 13 



Kleurstof in de vederen. — De heer AN. BOGDANOW , van Moskou , heeft 

 zich, even als meer natuuronderzoekers, sedert eenigen tijd bezig gehou- 

 den met een onderzoek naar de kleurstof der vogelvederen , een punt, 

 aangaande hetwelk nog weinig of niets bekend is. Het kwam daarbij 

 vooral er op aan , om de kleurstof afzonderlijk en zuiver te verkrijgen uit 

 de hoornachtige zelfstandigheid der vederen. Na verscheidene vergeefsche 

 proefnemingen is het hem gelukt de kleurstof te trekken uit de roode ve- 

 deren van Calnrus auriccps, en wel door middel van kokenden alkohol. Hij 

 sneed die vederen zeer fijn, deed ze in een verdampschaallje vol alkohol en 

 deed deze koken in een waterbad; na een kwartier uurs zag hij de vederen al 

 meer en meer verbleeken en den alkohol daarentegen oranjerood worden. Zoo 

 men nu de koking verlengt , door verscheidene malen alkohol bij te gieten , 

 behoudt men eindelijk de bijna gehee! kleurlooze vederen met eene oplossing 

 der vroeger daarin aanwezige kleurstof. Na deze laatste gefiltreerd te hebben , 

 dampt men ze in het waterbad uit , zonder evenwel het water aan de kook te 

 brengen, maar het altijd houdende op eene temperatuur tusschen 60 en 70 "C, 

 en verkrijgt dan een poeder , dat in massa donkerrood , en in kleine deeltjes 

 oranjekleurig is. Door er gedestilleerd water op te gieten , hetgeen alles wat 

 in de kleurstof aanwezig is oplost, maar niet de kleurstof zelve , verkrijgt men 

 deze laatste zuiver. Daar die kleurstof oranje is, maar, in massa gezien , don- 

 kerrood , kan zij alle schakeringen voortbrengen van het helder oranje van 

 Rupicola mirantiaca en de nekvederen van den goudfaisant af, tot aan het don- 

 kerrood van den buik des laatstgenoemden vogels en de roode kleur van Cafen/*. 

 De roode kleurstof is onoplosbaar in koud en heet water, en wordt door het 

 licht aangetast. D;iar het een tot dusver onbekend ligchaam is, stelt B. den 

 naam van zoöxanthine [liever zoöcrythriné] voor. 



Uit de licht violette vederen van Catinga caendea krijgt men door alkohol 

 eene oplossing, die bijna even zoo gekleurd is als die uit de roode vederen. 

 De violette kleurstof kan niet anders geïsoleerd worden dan met de oranjeroode 

 kleur, soms alleen maar met een violette tint. Met acidum aceticum krijgt 

 men ook eene roode oplossing, die evenwel binnen drie uren geheel ontkleurt, 

 terwijl de uitgedampte alkoholoplossing volkomen dezelfde blijft. Iets dergelijks 

 neemt men bij de kreeften waar ; wanneer men het kleurstof houdende vlies 

 wegneemt, wordt de violette kleurstof dadelijk rood. Bewijzen dezelfde ver- 

 anderingen door het licht en scheikundige invloeden niet de identiteit van de 

 violette kleurstof der vogelen en der kreeften? En indien dit zoo is, bestaat 

 er dan niet eenige reden om te vermoeden , dat ééne enkele kleurstof eene 

 en dezelfde kleur in het geheele dierenrijk veroorzaakt? 



Geelgroene vederen , met acidum aceticum behandeld , geven eene oplossing 



