WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



Verijling der lucht door scheikundige werkingen. — Zooals bekend is wordt er 

 bij het nemen van proeven in verijlde lucht bijna uitshiitend gebruik gemaakt 

 van de luchtpomp. De heer BRUNNER te Bern heeft eene zeer vernuftige han- 

 delwijze gevolgd om zonder zoodanig instrument de lucht uit een vat groo- 

 tendeels te verwijderen , hierin bestaande , dat hij koolzuur of ammoniakgas 

 laat opslorpen. 



Onder eene groote cylindrische klok , waarvan de onder- en bovenrand goed 

 zijn afgeslepen , plaatst men eene schaal met sterk zwavelzuui' ; boven deze 

 een looden drievoet, waarop een bakje is geplaatst. Op dit bakje legt men, 

 op eenige bladen fillreer-papier , eenige stukjes bijtende kalk. Vervolgens be- 

 dekt men de klok met een metalen deksel , waarin een of twee openingen zijn , 

 zoodanig , dat de rand goed op die des cylinders sluit. Indien er slechts ééne 

 opening in de plaat is, dan brengt men door deze eene buis, waardoor men 

 een stroom van koolzuurgas voert tot nabij de oppervlakte van het zwavelzuur. 

 Men gaat hiermede zoo lang voort, totdat al .de dampkringslucht is uitgedreven 

 en door koolzuur vervangen. Vervolgens vervangt men de eerste buis door 

 eene tweede, die behoorlijk is omgebogen en door eene kurk gaat, die lucht- 

 digt in de opening kan worden gestoken. Door deze voert men langzaam 

 waterdamp uit een kolfje , dat men verwarmt, zoodanig, dat deze op de kalk 

 stroomt. Deze vervalt daardoor tot poeder en begint tevens het koolzuur op 

 te nemen. Men kan zich van die opneming vergewissen door een kleinen ver- 

 klikker , die men vooraf onder de klok heeft geplaatst , of wel door in de tweede 

 opening der dekplaat , indien deze aanwezig is , eene omgebogene buis van 

 genoegzame lengte te plaatsen , zoodanig , dat het omgebogen gedeelte loodregt 

 staat , en het ondereinde , dat open is , in een bakje met kwik dompelt. Uit 

 het dalen van het kwik in het eerste geval en het oprijzen van hetzelve in het 

 tweede, kan men zich dan van de mate der verijling van de lucht overtuigen. 

 In eene klok van 450 kubieke centimeters inhoud (die met koolzuur werd ge- 

 vuld, dat uit marmer werd ontwikkeld door er bO a 60 grammen zoutzuur op 

 te gieten) , bedroeg na vijf of zes minuten de luchtdrukking slechts 12 milli- 

 meters. Men had slechts vier grammen bijtende kalk gebruikt en 40 a 50 

 grammen zwavelzuur. Na verloop van twee uren had het zuur ook den wa- 

 1858. 5 



