52 ALBUM DER NATUUR. 



de kernligchnampjes der celkernen en de utriculus primordialis zijn daarin op- 

 losbaar. {Vierteljahrschri/t der Ziiricher nahir/orschendeii GeselschaJ't Bd. 11 en 

 III ; Bot. leitung 1858, 26 Febr. N'. 9. p. 71.) Hg. 



Eene nieuwe bron van elektrische verschijnselen. — Door eene Amerikaansche 

 dame, mevrouw ELiSHA FOOTE , is ontdekt, dat de zamenpersing of uitzetting 

 der dampkringslucht elektriciteit opwekt. De toestel, waarvan zij zich bediende, 

 was eene gewone luchtpomp , die geschikt was om zoowel de lucht zamen te 

 persen als te verdunnen. De lucht was bevat in eene glazen buis van 22 E. d. 

 lengte en 3 d. breedte , van boven en van onderen voorzien van daarop gece- 

 menteerde geelkoperen kappen. Aan het beneden-einde bevond zich een kraan 

 met eene schroef, waarmede de toestel op de luchtpomp bevestigd werd. Aan 

 den top waren twee koperdraden vast gesoldeerd , de eene hangende binnen in 

 de buis , eindigende in een of meer spitsen en reikende tot op ongeveer 6 d. 

 van den bodem , de andere gaande van de bovenzijde van den kap naar een 

 gewonen elektrischen condensor. 



Met dezen toestel werden door zamenpersing of door verdunning der lucht 

 in de buis duidelijke elektriciteits-verschijnselen verkregen. Deze verschijnse- 

 len , aangeduid door de vaneenwijking der goudblaadjes des condensors , 

 waren het sterkst bij koud en droog weder en namen toe door snellere za- 

 menpersing of verdunning. Met zuurstofgas werden gelijke uitkomsten verkre- 

 gen , maar niet met waterstof- , noch met koolzuurgas. 



De aldus op eene kleine schaal verkregen uilkomsten kunnen voor een deel 

 rekenschap geven van de elektrische verschijnselen in den dampkring. In dezen 

 grijpen verdigtingen en verdunningen plaats , die storingen van het elektrisch 

 evenwigt moeten te weeg brengen. Vooral geldt zulks van de koudere stre- 

 ken van onzen dampkring, waar de lucht meer vrij van dampen is; ook is het 

 door de proeven van becquerel en door de waarnemingt>n van BIOT en GAY- 

 LüSSAC bewezen, dat de elektriciteit des dampkrings met de hoogte toeneemt. 



Eene duidelijke betrekking tusschen de dampkrings-elektriciteit en de rijzing 

 en daling des barometers is meermalen opgemerkt. V. humboldt , over dit 

 onderwerp in zijnen Kosmos handelende , merkt onder anderen aan , dat de elek- 

 trische verschijnselen des dampkrings duidelijk mede afhankelijk zijn van de 

 drukking des dampkrings en de daarin ontstane storingen. 



De eb en vloed van onzen dampkring veroorzaken geregelde zamendrukkin- 

 gen tweemaal in de vierentwintig uren. In de keerkringsgewesten zijn deze 

 zoo regelmatig, dat de tijd des dags binnen vijftien tot twintig minuten vol- 

 gens de hoogte des barometers kan bepaald worden. Saussure nam waar, 

 dat de dagelijksche verandering in de elektriciteit des dampkrings beantwoordt 

 aan de dagelijksche verandering des barometers. (American Journ. f. Science 

 and Arts 1857, Nov.) Hg. 



