66 ALBUM DER NATUUR. 



kracht door eene geringe wringing , dan eene andere van dezelfde kracht , die 

 niet te voren sterker is geweest. 



5) Eene staaf, waarvan men een veel grooter deel harer kracht door eene 

 terugstrijking als boven heeft weggenomen, vertoont bij wringing eene ver- 

 meerdering harer magneetkracht , welke eerst met de meerdere torsie toeneemt 

 om, na een zeker maximum te hebben bereikt, weder af te nemen. Hoe 

 grooter het deel harer kracht is, dat men aan eene staaf ontnomen heeft, des 

 te sterker moet men haar wringen om het zoo even genoemde maximum te 

 bereiken. Als de slaaf geheel gedemagnetiseerd is geworden , dan zal de 

 wringing haar een groot deel harer kracht wedergeven. 



6) Als men door wringing aan eene magneetstaaf meer kracht ontneemt , 

 dan zij door eene zekere reeks verwarmingen en verkoelingen zou verloren 

 hebben , dan zal zij door eene verwarming en verkoeling niets van de kracht , 

 die zij nog bezit, verliezen. 



7. Bij het magnetiseren zal eene gewrongene ijzeren staaf of draad hare 

 vroegere gedaante gedeeltelijk weder hernemen , zich detorderen , om eene be- 

 paalde hoeveelheid. (Dit is eene uitwerking van den reeds voor jaren door 

 GUILLEMIN aangewezen invloed der magnetisering op de veerkracht van ijzer 

 en staal, en een nieuw bewijs tegen de beweringen van "WERTHEIM, die dezen 

 invloed ontkent. Ref.) 



8. Tot zekere grens neemt deze detorsie met de intensiteit van het in het 

 ijzer opgewekte magnetismus toe. Bij zwakke wringingen is zij onafhankelijk 

 van de dikte des draads en van het spannende gewigt. 



9. De herhaalde inwerking van denzelfden zwakken stroom op een gewron- 

 gen draad vermeerdert de detorsie niet. Dezelfde stroom in tegenovergestelde 

 rigting werkende zal nu den draad op nieuw een weinig detorderen. Laat 

 men den stroom daarna weder in de eerste rigting werken , dan retordeert zich 

 de draad. Ln. 



Eotatie van eenen bolvormigen geleider door den elektrischen stroom. — 

 In de werkplaatsen voor galvanische vergulding van den heer fearn, te Bir- 

 mingham , werd eens , misschien bij toeval , eene geelkoperen buis van 16 

 millimeters middellijn en van meer dan 1,2 meter lengte, dwars over twee 

 andere gelegd van 25 mm. middellijn , die horizontaal en evenwijdig waren 

 geplaatst en elk verbonden met een der polen van eene sterke BUNSEN-batterij 

 (van 2 a 20 elementen, zegt het Engelsche Athenaeum, waaruit wij dit berigt 

 ontleenen). Door de eerste buis was nu de keten gesloten, en zij begon op 

 de beide onderliggende te trillen en zich om hare as te wentelen. De heer 

 GORE, wien dit verschijnsel vertoond werd, heeft een toestel vervaardigd om 

 het naar willekeur en eenigzins gewijzigd te kunnen voortbrengen, en ver- 



