WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 67 



toonde dien in eene der laatste zittingen der Rayal Society te Londen. Deze 

 toestel bestaat uit twee geelkoperen rails, zuiver evenwijdig en met de boven- 

 kanten in één horizontaal vlak geplaatst. Deze rails worden met eene batterij 

 in verbinding gebragt en een holle bol van dun geelkoper zóó daarop ge- 

 plaatst , dat hij aan beide raakt en dus de keten sluit. Zoodra dit geschiedt , 

 begint de bol te trillen en om zijne as te wentelen , terwijl een knetteren en 

 in halfduister zigtbare vonken op de aanrakingsplaalsen bewijzen , dat de stroom 

 daar telkens afgebroken wordt. 



Het Athenaeum geeft dit feit zonder eenige verklaring en de Cosmos , die het 

 overneemt, voegt er zelfs eene bijna formele uitnoodiging bij aan den heer 

 DESPRETZ , om in eene volgende zitting van de Academie des Sciences de leden 

 op deze » cwieicse expérience " te vergasten. Het is intusschen duidelijk , dat 

 er hier niets anders geschiedt, dan hetgeen a priori zou kunnen worden afge- 

 leid uit de eerste wet der elektrodynamica volgens AMPèRE: de deelen van 

 eenen zelfden stroom stooten elkander af. Deze wet schijnt langzamerhand in 

 vergetelheid te geraken , misschien wel , omdat AMPèRE die door geene andere 

 proefneming bewezen heeft dan door de bekende met een in twee afdeelingen 

 gescheiden kwikbak en een geleidend boogje , wier bewijskracht vrij betwist- 

 baar is. Het heeft evenwel later niet aan de zaak meer regtstreeks bewijzende 

 proefnemingen ontbroken , eene waarvan te na met de boven beschrevene 

 overeenkomt, dan dat wij haar niet met een woord zouden vermelden. Wan- 

 neer men het loodblok , waarop een verwarmd metaalblok , naar trevelyan , 

 trilt, en de metalen steel van dit laatste elk met een der polen van een of 

 twee Grove-elementen verbindt , dan trilt dit , ook wanneer de beide metalen 

 volkomen dezelfde temperatuur bezitten. Deze proef werd reeds voor eenige 

 jaren door den hoogleeraar VAN BREDA bij zijne voordragten in Teylers 

 stichting te Haarlem vertoond. Ln. 



Invloed van het magnetisme op het geleidingsvermogen van ijzer en nikkel. — 

 Daarover heeft thomson op 18 Junij 1.1. eene voordragt gehouden m de Royal 

 Society. Hij heeft gevonden , dat dit vermogen in ijzer bij het magnetiseren 

 om j^j toeïieemt, wanneer de magneetlijnen en de stroomlijnen regthoekig op 

 elkaar gerigt zijn , of wanneer , met andere woorden , de ijzeren geleider dwars 

 gemagnetiseerd wordt, terwijl het integendeel om g^^ of neemt, wanneer de 

 beide lijnen evenwijdig zijn , of de ijzeren geleider overlangs wordt gemagne- 

 tiseerd. Voor nikkel bedroeg die vermeerdering in het eene geval y^j en de 

 vermindering in het andere -^\j. 



Eenige jaren geleden heeft Ref. proeven gedaan over hetzelfde onderwerp. 

 Omstreeks 20 ellen ijzerdraad van 1 mm. middellijn , met katoen bekleed , 

 werden tot een bundel van 6 palmen lang zóó gebogen, dat een stroom de 



