WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 95 



Over de purpord-ernn aan de kusten van Palaestina heeft de in .Tunij dezes 

 jaars te Has )eia in di^n Antilibanon overledene dr. j. B. roth uit Miinclien 

 eene voordra ?t gehondtMi in de eerste zilling van het kortelings geslichte let- 

 terkundig ge^elichap t(! Jeruzalem. In de geschriften van AHISTOTELES en 

 PLINIUS woroen de namen Buccinia , Murex en ConchyUa op eene zoo onbe- 

 paalde wijze gebruikt , dat men daaruit niets te weten kan komen aangaande 

 de ware verfïtof van het in de oudheid zoo beroemde Tyrische purper. Has- 

 SELQUIST vermoedde , dat Helix frngilis en YaiicUna fragiUs de ware purperslak- 

 ken waren ; zij zijn werkelijk purperkieurig en kleuren de vingers bij de aanraking 

 purperrood ; maar de kleur is niet blijvend. Toen roth het eerst naar Pa- 

 laestina kwam, vond hij te Jafta de Purpura patida, die aan de inlandsche 

 Christenen ten tijde der vasten tot voedsel dient. Zoo men dit dier prikt , 

 geeft het een groenachtig vocht van zich, dat in den zonneschijn eene purper- 

 kleur aanneemt, die door wasschen nog helderder wordt. Vergelijkt men dit 



niet de berigten der ouden , dan is dit purper ongetwijfeld hun blaauw purper ; 



want zij hadden een blaauw, donker en rood purper. Tusschen Sur (Tyrus) 

 en Saida (Sidon) bevindt zich Murex trunculus in groote hoeveelheid; de verf- 

 stof, die dit schelpdier levert, is levendiger van kleur dan van Purpura patuia. 

 Een enkel dier van deze soort is voldoende om een vierkante duim stof te 

 verwen, terwijl te dien einde vijf dieren van P. patvla noodig zijn. Wol neemt 

 de kleur het best aan en behoudt ze 't langst ; zijde is er het minst voor ge- 

 schikt. Bij al deze dieren is het kleurende vocht eerst vuil wit , dan olijf- 

 groen , dan purper ; deze verandering wordt vooitgebragt door het licht , niet 

 door de lucht. In den zomer leveren deze dieren de minste hoeveelheid kleur- 

 stof op ; in .lunij en Jnlij leggen zij hunne eijeren , die in groote bundels aan 

 de rotsen hangen, en almede purperkieurig zijn. (Petermainn , Mutheilungen 

 a!<s JUSTUS perthes' Geographisclier Anslalt 1838, S. 112). 



D. L. 



Over het vaderland der aardappelen heeft LTNDLEY het volgende medegedeeld. 

 Waar de aardappelen eigenlijk inheemsch zijn, is niettegenstaande alle nasporin- 

 gen nog niet uitgemaakt. Volgens meyen zijn zij het in het geheele westelijke 

 Zuid-Amerika , daar hij hen in Chili en Peru in het wild groeijend aantrof; 

 hij gelooft evenwel niet, gelijk a. vOiN hümboldt, dat de oude Mexikanen ze 

 reeds vóór de aankomst der Europeëers zouden gecultiveerd hebben. Intus- 

 schen konden de door meyen gevondene wilde aardappelen ook verwilderde 

 zijn, als overblijfsels van eene vroegere verbouwing daarvan. Werkelijk wild 

 vond DARWIN ze aan de zandige kusten der Chono-eilanden op 45-^ Z. B. over 

 de oostkust van Zuid-Amerika. Zijne knollen waren meestal klein , doch ove- 



