PLANEET SATURNUS. 15 



der baan dezer planeet zich vertoont; V wijst aan , hoe groot zij uit Venus 

 gezien wordt, Ma is de grootte, waaronder zij zich uit Mars, As die 

 waaronder zij zich van de Asteroiden vertoont; I stelt ons voor zoo 

 als zij uit Jupiter gezien wordt , terwijl S de grootte is , welke zij , 

 van Saturiuis gezien , schijnt te hebben. 



Het licht oefent evenwel op laatstgenoemde planeet eenen belang- 

 rijken invloed uit ; want niettegenstaande zij zoo veel minder licht 

 ontvangt dan wij , en de afstand van de aarde reeds zoo verbazend 

 groot is, dat wij niet de snelheid van het licht ongeveer 1 uur en 

 20 minuten noodig hadden om er te komen , en met een kanonskogel , 

 die met onverminderde snelheid bestendig voortging , niet minder dan 

 238 jaren onder weg zouden moeten wezen, zoo blinkt zij toch voor 

 ons op aarde als eene heldere ster van de eerste grootte. Misschien 

 geniet de planeet niet eens het volle genot van het zonnelicht, want 

 hare oppervlakte schijnt even als bij Jupiter door een digten , zich ver 

 uitstrekkenden dampkring omringd te zijn , die over 't algemeen met 

 wolkachtige verdigtingen bezet en aan groote veranderingen onderworpen 

 is. Soortgelijke banden of gordels , als wij op Jupiter opmerkten , ziet 

 men ook op Saturnus, hoewel niet zoo duidelijk en zoo standvastig. 



De voorstelling van wolken brengt ons schier onwillekeurig tot het 

 denkbeeld van water of soortgelijke aan verdamping onderworpene 

 vloeistoffen. En bij verdamping denken wij natuurlijk aan de oorzaken 

 daarvan , vooral de temperatuur ; terwijl de warmte en vochtigheid ons 

 zoo ongevoelig brengen tot de gedachte aan plantengroei en dierlijk 

 leven, en zoo worden wij al hooger en hooger opgevoerd en zouden 

 ook gaarne kennis maken met de redelijke wezens, die wij geneigd 

 zijn ons op deze onzen aardbol in gi'ootte verre overtreffende planeet 

 te denken. 



Zooals het echter op alle reizen gaat , dat men veel onbezocht en 

 onbezien moet laten en met vele belangrijke zaken ook van de plaats , 

 die men bezoekt, onbekend blijft , gaat het ook hier. Wij moeten ons 

 getroosten met een algemeenen blik op den bol en van den bol rondom 

 ons op het hemelgewelf, waartoe wij nu zullen overgaan, zonder dat 

 wij gelegenheid kmmen vinden om er eigenlijke physische waarnemingen 

 te doen , of wel botanische of zoölogische onderzoekingen in 't werk 



