20 EEN UITSTAPJE NAAR DE 



zamenhoopten , scheidden zich deelen af, de manen; — of' dt'iar, waar 

 die afscheiding jnist in eene zamenhangende massa over den geheelen 

 bol geschiedde , bleven die afgescheiden deelen tot een zamenhangend 

 geheel en zoo ontstonden er ringen. 



Dezelfde oorzaak , alleen eenigzins gewijzigd werkende , vormde 

 alzoo hier ringen en manen , elders alleen manen. 



Door eene proef is men in staat dit verschijnsel aanschouwelijk voor 

 te stellen en daardoor de zaak ten minste eenigermate helderder te 

 maken. De olie vereenigt zich niet met water, maar drijft, als soor- 

 telijk ligter, op de oppervlakte. De wijngeest is weder ligter dan 

 olie en daar deze zich wel met het water vei-eenigt , kan men , door 

 eene bepaalde hoeveelheid wijngeest in het water te gieten , het soor- 

 telijk gewigt * van het water zoo verminderen , dat het overeenkomt 

 met dat der olie. Giet men nu eene genoegzame hoeveelheid van dit 

 mengsel in eene groote flesch of zoogenoemd vischglas, waarin zich 

 eene as bevindt, die m^t eene groote snelheid in de rondte kan wor- 

 den gedraaid en waaraan een klein schijfje is vastgehecht, dan zal 

 men, door middel van een trechter, eene kleine hoeveelheid olie in 

 dit vocht kunnen gieten , en deze olie zal om het .schijfje en de spil 

 een bol vormen , die nu door middel van de as of spil in eene snel 

 ronddraaijende beweging gebragt kan worden. Bij deze beweging 

 neemt de oliebol eene zeer afgeplatte lensvormige gedaante aan , tot dat 

 eindelijk, bij vermeerderde snelheid, zich deelen afscheiden, die we- 

 der op zich zelve kleinere bollen vormen, die wij als manen van den 

 grooteren bol kunnen beschouwen of, onder gunstige omstandigheden , 

 als het gelukt de regte snelheid te treilen, dan scheidt zich van rond- 

 om een deel der oliemassa af en blijft als een geheel bestaan en vormt 

 alzoo een ring. De proef is gewis heel aardig en leerzaam, maar 

 vereischt tot het goed gelukken eenige oefening. 



Het verdient ook opmerking, dat de ringen in het vlak van den 

 evenaar van fSaturnus liggen , en zich met de planeet in gelijken 

 tijd om de as van de planeet wentelen. De afwisseling van dag en 

 nacht heeft op de ringen dus ook plaats in 10.^ uur, want gedurende 

 de eene helft van dien tijd is het eene vlak vau de ringen naar de 



