24 EEN UITSTAPJE NAAR DE 



eindelijk , omstreeks middernacht , als een lichtende boog het firmament 

 doorloopt , die echter in het oosten en westen den horizont niet bereikt. 

 Met den morgen nadert die boog den westelijken horizont , en tegen 

 den opgang der zon, wanneer het licht der rijzende zon den glans des 

 rings verbleekt, heeft hij zijn oostelijk been tot het toppunt opgetrok- 

 ken en verheft zich nu als een bleek glanzende boog van den weste- 

 lijken horizont tot aan het toppunt. 



Van de binnenzijde des rings gezien, moet Saturnus gewis eene 

 prachtige vertooning maken. Men ziet de planeet er in het toppunt 

 als een verlichten bol , die zich 20000 maal grooter moet vertoonen , 

 dan wij de zon of de maan aanschouwen. De bodem , waarop men staat , 

 verheft zich aan twee tegenovergestelde zijden schijnbaar ten hemel, 

 en wordt, bij den grooten Saturnusbol , waarachter de ring zich ver- 

 bergt, onzigtbaar. Waarlijk, de aanblik van dit eigenaardig en tref- 

 fend verschijnsel is iets, waarvan wij ons moeijelijk een juist denk- 

 beeld kunnen maken. De bewoners van de vlakten des rings zien de 

 planeet aan hunnen horizont , zoo als wij de zon zien , als zij half in 

 de kimmen is gezonken , maar daar zij zich 20,000 maal grooter ver- 

 toont dan de zon , zoo verheft zij zich ver boven den horizont, en wel 

 voor de naast bij de planeet gelegene gedeelten tot ongeveer 45% dat 

 is tot halverwege het zenith , voor de ver.st verwijderde deelen tot 

 eene hoogte van omstreeks 30 gi'aden. 



Ook de werking der aantrekkingskracht moet op de planeet en den 

 ring merkwaardige en allervreemdste ver.schijnsels opleveren. Reeds 

 heb ik gezegd , dat het verschil in zwaarte bij de polen en den 

 evenaar zeer verschillend moet zijn, 'twelk deels aan de afplatting, 

 deels aan de werking van den ring toegeschreven moet worden. De 

 ring toch oefent zijne werking in eene tegengestelde rigting uit , als 

 de planeet op een voorwerp, dat zich op hare oppervlakte bevindt, en 

 vermindert daardoor de werking van de aantrekkingskracht , vooral 

 onder en bij de linie. 



Op den ring worden de voorwerpen op de vlakten ter weerszijden 

 aangetrokken door de stofmassa van den ring, maar tevens ook door 

 die van den wel meer verwijderden , maar ook meer uitgebreiden Sa- 



