44 OVER DE EIGENSCHAPPEN, DOOR WELKE ZICH DE MENSCH , NAAR 



Uit al het gezegde volgt, mijns inziens, dut de ontleedkundige en de 

 physioloog volkomen in hun regt zijn, wanneer zij den raensch beschou- 

 wen als een dier, en wel als een zoogdier; — dat de dierkundige tot 

 datzelfde meer of minder geregtigd is, al naarmate of het anatomisch 

 element in zijne beschouwingswijze de overhand heeft, öf het leven 

 der dieren evenzeer het onderwerp zijner studiën is als hun maaksel '). 

 In het eerste geval is de thans aangenoraene rangschikking van den 

 mensch in eene afzonderlijke orde aan het hoofd der zoogdieren, of- 

 schoon daarop uit een anatomisch oogpunt welligt aanmerkingen te ma- 

 ken zijn, toch verdedigbaar, omdat zij den middelweg schijnt te hou- 

 den tusschen eene geheele scheiding van den mensch en de die- 

 ren, welke niet met de eischen der ontleedkunde strookt, en eene 

 naauwere vereeniging tusschen beide, welke in strijd is met hetgeen 

 het groote verscliil in verstandelijke eigenschappen vordert. In het 

 tweede geval kan het met grond betwijfeld worden, of eigenlijk de 

 mensch wel een onderwerp der zoölogie uitmaakt. — Voor den an- 

 thropoloog eindelijk staat de mensch geheel op zich zelf als een ge- 

 heel eenig verschijnsel in de aardsche schepping; voor hem is de mensch 

 geen dier, maar een mensch, een wezen, dat in de wereld eene zelf- 

 standige plaats bekleedt, — zoo men wil, een afzonderlijk menschen- 

 rijk uitmaakt, — zoodat hij dan ook spreekt, niet van » den mensch 

 en de overige dieren," maar van » den mensch en de dieren ," wanneer 

 hij eene overeenkomst of een verschil tusschen beiden op het oog heeft. 



Wanneer wij het ligchamelijk verschil van den mensch met de die- 

 ren in het licht wenschen te stellen, dan behoeven wij daarom geens- 

 zins eene vei'gelijking te maken tusschen hem en de onderscheidene 

 dierklassen. Te gewagen van het verschil tusschen den mensch en de 

 gekorvene dieren of zelfs van dat tusschen den mensch en de visschen, 

 de kruipende dieren of de vogels , zoude noodeloos en ongerijmd zijn. 

 Wij kunnen volstaan met tusschen hem en de zoogdieren eene verge- 



') Leven wonJl hier nicl. in den piiysioldgisclien zin bedonld , maar in dien, wel- 

 ken liel b.v. lieelï op den titel van w. vrouk's werk : » Hel leven en het maaksel 

 der dieren''' , in welk werk dan ook de mensch niet besproken wordt. 



