HET LIGCHAAM BESCHOUWD, VAN DE DIEREN ONDERSCHEIDT. 71 



Evenwel , daar toch in den regel de sterkere ontwikkeling der groote 

 hersenen , bepaaldelijk van de voorste kwabben , gepaard gaat met 

 eene grootere ontwikkeling van het voorste gedeelte des schedels , en 

 deze weder doorgaans zamengaat met een meer terugwijken der kaken, 

 zoo kan daar , waar geene bijzondere naaiiwkeurigheid noodig is , en 

 wanneer men, met het oog op het gezegde , het niet geheel alleen op 

 den gelaatshoek laat aankomen, die hoek in de meeste gevallen een 

 bij benadering vrij goed denkbeeld geven van de verhouding des sche- 

 dels tot het aangezigt. 



Eene veel naauwkeuriger , maar tevens veel omslagtiger methode 

 om die verhouding te vinden , bestaat daarin , dat men aan vertikaal 

 doorgezaagde hoofden , zoo als die in fig. 6 en fig. 7 afgebeeld zijn , 

 de vlakte meet , welke de schedel , en die , welke het aangezigt in- 

 neemt. Door schedels naauwkeurig te vullen met eene bepaalde zelf- 

 standigheid , erwten b. v. , — hetgeen door het groote achterhoofdsgat 

 geschieden kan , — vervolgens de hoeveelheid , welke elke schedel 

 daarvan in staat is te bevatten , te meten of te wegen , kan men vrij 

 naauwkeurig de inhoudsruimte dier schedels , en dus den omvang der 

 geheele hersenmassa , leeren kennen. Maar wij mogen bij deze en 

 nog andere wijzen om van de grootte, den inhoud en den vorm des 

 schedels eene juiste kennis te verkrijgen , niet stilstaan. 



Men heeft afbeeldingen van het hoofd des orang-oetans , die zeer 

 verschillen van de in fig. 4 medegedeelde, door de meerdere ontwik- 

 keling van het bovenste en voorste des schedels , het veel minder 

 vooruitsteken der kaken , — waaraan bovendien de hoektanden zeer wei- 

 nig in het oog vallen , — en dientengevolge door den veel grooteren 

 gelaatshoek , welken men dan ook in vroegere geschriften dikwijls op 

 67° of daaromtrent geschat vindt. Dit verklaart zich door het vol- 

 gende. Bij de jongen van alle zoogdieren, en ook bij het kind , ont- 

 wikkelen zich de hersenen zeer snel en bereiken hun grootsten omvang 

 lang voor den volwassen leeftijd. Na de tandwisseling nemen de her- 

 senen bij den mensch weinig of niet meer in omvang toe , en ditzelfde 

 is ook het geval bij den orang-oetan en de overige anthropomorphen. 

 De kaken blijven echter voortgroeijen , waarvan het gevolg is , dat deze 

 op volwassen leeftijd in eene andere verhouding staan tot den schedel , 

 dan vóór het verwisselen der tanden het geval was. De hoofden der 



