72 OVER DE KTGENSCHA.PPEN, DOOR WELKE ZICH DE MENSCH , NAAR 



orang-oetans , die op die vroegere afbeeldingen voorkomen , zijn hoofden 

 van jonge dieren , bij wie , even als bij het kind voor het tanden - 

 wisselen , de schedel , in verhouding tot het aangezigt , en dus ook de 

 gelaatshoek, veel grooter is, dan bij volwassene individuen van de- 

 zelfde soort. Het spreekt van zelf , dat zulke hoofden niet kunnen 

 dienen ter vergelijking met het hoofd van een volwassen mensch '). 



Ook zonder het aangevoei'de moet iedereen bij de vergelijking van 

 fig. 4 en tig. 7 , vergeleken met fig. 3 en 6 , het dierlijke aanzien van 

 de hoofden van den orang-oetan en den chimpanzee in het oog val- 

 len. Het is ons thans duidelijk , dat dat dierlijke in vorm en aan- 

 zien hoofdzakelijk het gevolg is van de betrekkelijke kleinheid des 

 schedels en van het vooruitsteken der groote en lompe kaken, waarbij 

 dan nog de sterke en uitstekende hoektanden er aan toe brengen om 

 dat zoo geheel dierlijke voorkomen te vermeerderen. Het aanmerke- 

 lijk overwigt van den schedel boven het aangezigt, het betrekkelijk 

 weinig vooruitsteken der kaken , schenken aan het hoofd des menschen 

 dien eigenaardigen vorm , Avaardoor het scherp van alle dieren-hoofden 

 wordt afgescheiden. Nooit zal men een dierenhoofd, niet alleen van 

 een dier zooals het paard , maar zelfs dat van een der authropomoiphen , 

 al was het even groot als een menschenhoofd , voor dit laatste aan- 

 zien ; nooit zal men ook een menschenhoofd, van welken stam het ook 

 afkomstig moge zijn, kunnen houden voor den kop van eenig dier. 



Ik zeide dat het bij het erkennen van het menschenhoofd om het 

 even is, van welken menschenstam dat hoofd afkomstig moge we- 

 zen. Opzettelijk heb ik voor fig. o het hoofd van een neger geno- 

 men , een hoofd behooreude aan een individu van een dier stammen , 

 welke juist in de verhouding tusschen schedel en aangezigt wel 't meest 

 tot de apen naderen. Zelfs heb ik een negerhoofd uitgekozen , dat door 

 den schrijver, aan wien ik het ontleend heb "), en wicn het zeer te doen 

 is om den negerstam zoo diep mogelijk te vernederen, wordt opgegeven 

 als een voorbeeld van den allerlaagsten vorm des hoofds , welke bij de 

 Afrikaansche volkeren wordt aangetroffen. Zoo behoort ook het men- 

 schenhoofd in fig. t) aan een volksstam , welke almede tot diegene wordt 



') Verg. w. VROLTK. , Album der Natuur , 1854 , blz. 135. 



*) J. AiTK'.N M'ios, The cranial characteristics of the races of men , \n ,i. c. nott 

 and. OEO. b. gliddün , Indigenous races of the earth. Philadelpliia 1857, pag. 325. 



