82 OVER DE EiaENSCHAPPEKT, DOOK WELKE ZICH DE MEN3CH, NAAR 



de hand bestemd is ora voorwerpen aan te vatten en tot allerlei doel- 

 einden als werktuig te worden gebruikt ; en dat dus het kenmerk der 

 tweehandigheid van den mensch geene waarde bezit '). 



Deze zwarigheid kan, dunkt mij, zonder veel moeite worden opge- 

 lost. Indien het verschil tusschen den voet en de hand enkel en al- 

 leen daai-in bestond, dat de duim zeer bewegelijk en tot het aanvatten 

 van voorwerpen geschikt, de groote teen dit daarentegen niet is, dan 

 zoude die tegenwerping eenige kracht hebben, daar het niet te ont- 

 kennen is, dat, zoo onze voeten door de schoeisels, die wij dragen, 

 niet misvormd waren , en wij onze voeten ook nog in iets anders dan 

 in gaan oefenden , de groote teen zeker grootere bewegelijkheid zou 

 toonen, en tot het een en ander zou kunnen worden gebruikt Maar 

 daarin alleen ligt het verschil van de hand met den voet geenszins. 

 Het groote verschil ligt hiei-in, dat de duim opponibel is aan de ove- 

 rige vingers , en de groote teen niet ; en dat de vingers de toppen tot 

 eikander kunnen brengen en zich in den handpalm omvouwen, terwijl 

 de teenen tot iets dei-gelijks onvermogend zijn. En het is daarin dat 

 het karakter der hand , als uit zijn aard actief aanvattingswerktuig 

 gelegen is, — een karakter, dat de voet mist en altijd zal blijven 

 missen. Ik geloof niet, — en ik weet ook niet, dat er ooit voorbeel- 

 den van zijn aangevoerd, — dat men het met de meeste inspanning 

 en oefening ooit zoo ver zal kunnen brengen , dat de teenen zich met 

 de toppen in de voetzool ombuigen ; trouwens het aanvatten van een 

 voorwerp zou dan toch nog zeer beperkt blijven. Nog minder zal men 

 door oefening er toe kunnen geraken om de toppen van alle teenen 

 by elkander te kunnen brengen, even als wanneer men een klein voor- 

 werp met de uiteinden der vijf vingers aanvat. En even zoo min zal 

 het gelukken den grooten teen aan de overige teenen te opponeren. 

 Den grooten teen allerlei bewegingen te doen uitvoeren , hem sterk 



') Zie o. a. is. geopfroy saint-hilairb , üistoire naturelle générale des rignes 

 organiqties. Tom II. Part. 1 , pag. 200 , en g. pouchet , Be la plurarité des races 

 humaines, pag. 57. — De bewering van bory de st. vincent , dat de barvoetige 

 «réainiers' der Landes opponible groote leenen zouden iiezittf^n , is door op/etlelijk 

 onderzoek gebleken ongegrond te zijn. 



