94 OVER DE EIGENSCHAPPEN, DOOR WELKE ZICH DE MENSCH, NAAR 



De wezenlijke eigenschappen des menschelijken ligchaams, die den 

 mensch in een ligchamelijk opzigt van de dieren onderscheiden, zijn 

 dus de volgende. Vooreerst , wat het hoofd aanbelangt , de sterke 

 ontwikkeling der groote hersenen, en, in verband daarmede, het groote 

 overwigt van den schedel boven het aangezigt, waarbij twee andere 

 wezenlijk geheel menschelijke eigenschappen te voegen zijn, namelijk 

 de gelijkheid der tanden met hunne schikking in eene onafgebrokene 

 rij , en de groote veranderlijkheid der gelaatstrekken. Verder , ten 

 aanzien der ledematen , het bezit van twee bij uitstek tot aangrijpen 

 en vasthouden ingerigte handen aan de bovenste ledematen , en van 

 twee bij uitstek tot ondersteuning van het ligchaam bij het staan en 

 gaan geschikte voeten aan de onderste ledematen. Eindelijk de opgerigte 

 stand en gang met vertikale wervelkolom. — En merken wij nu op , hoe 

 naauw deze kenmerkende eigenschappen van het menschelijk ligchaam 

 onder elkander zamen hangen. Het is , — wij merkten dit al dade- 

 lijk bij den aanvang op, — door de hoedanigheden van zijnen geest, 

 niet door die van zijn ligchaam, dat de mensch zich van de dieren 

 op zulk eene wijze onderscheidt, dat hij, zoo men wil, een op zich 

 zelf staand organisch najluurrijk kan geacht worden te vormen en 

 het voortreffelijkste wezen der aardsche schepping mag worden 

 genoemd. Het ligchamelijk orgaan van dien geest, de gi'oote her- 

 senen, overtreffen dan ook in omvang die van al de dieren, zij 

 het dan ook niet naar evenredigheid van het verschil in geestver- 

 mogens. Naar buiten openbaart zich die voorrang des menschen door 

 het overwigt van den grooten, boven aan het hoofd geplaatsten sche- 

 del , waaronder het minder omvangrijke aangezigt , — de tot kaau- 

 wen dienende kaken , die tevens de organen der aan 's menschen 

 lagere behoeften dienstbare zintuigen : reuk en smaak , inslui- 

 ten , — als 't ware zich terug trekt en verschuilt. En niet alleen dat 

 bij den mensch het verstandelijke beginsel op die wijze zijn overwigt 

 over het zuiver dierlijke en ligchamelijke vertoont, maar het doet 

 dit nog op eene andere wijze , door namelijk zelfs het aangezigt , het 

 meest dierlijke deel des hoofds, binnen zijne spheer te trekken, en in 

 zijne veranderlijke oppervlakte zich de inwendige veranderingen van het 

 zieleleven te doen afspiegelen. Zullen echter 's menschen hoogere 

 vermogens zich én ontwikkelen éo zich waardiglijk naar buiten open- 



