96 



De langzame groei en ontwikkeling des mensclielijken ligchaams zijn 

 in het geheel geene eigenschap , die den mensch bij uitsluiting eigen 

 is. Zij staan bij elk zoogdier in evenredigheid tot den natuurlijken 

 duur des levens, en zoo is het ook bij den mensch. Die zoogdieren , 

 welke even oud of ouder worden dan de mensch , groeijen en ontwik- 

 kelen zich even langzaam of nog langzamer dan hij. — En wat de 

 spraak aangaat, deze is voorzeker eene zuivere en volstrekt mensche- 

 lijke eigenschap, die alle dieren missen. Maar dat de mensch wel 

 en de dieren niet spreken, daarvan ligt de reden niet in een verschil 

 van bewerktuiging der deelen, door welke de stem wordt voortgebragt 

 en gearticuleerd, — want een wezenlijk verschil tusschen de spraak- 

 deelen van den mensch en den aap bestaat er niet, terwijl bovendien 

 de papegaaijen, de eksters en andere vogels overtuigend bewijzen, 

 dat , zelfs bij eenig verschil in dit opzigt met den mensch , toch het 

 uitspreken van woorden en zelfs van zinnen mogelijk is. Die reden 

 ligt geheel en alleen daarin , dat de mensch een redelijk wezen is en 

 het dier niet , en de spraak eene openbaring is van de werkdadigheid 

 van zijnen geest. Het bezit van spraak is dus afhankelijk, niet van 

 eene ligchamelijke eigenschap , maar geheel en alleen van het bezit 

 van hoogere zielsvermogens , dan bij de dieren worden aangetroffen , 

 en behoort derhalve niet bij eene beschouwing van het ligchamelijk 

 onderscheid tusschen den mensch en de dieren. 



Tot besluit van mijne beschouwing des menschelijken ligchaams zoude 

 ik nu eenige bijzonderheden mededeelen over de evenredigheden er 

 van. Doch al ware het , dat ik niet vreesde door het nog langer 

 voortzetten dier beschouwing misbruik te zullen maken van het geduld 

 des lezers, zoude de ruimte mij daartoe thans ontbreken. Ik zal dus 

 hetgeen ik over die evenredigheden hier wilde bijvoegen ^bewaren 

 voor een later te plaatsen kort opstel, hetgeen des te minder zwarig- 

 heid in heeft, daar dat onderwerp uit zijnen aard als geheel op zich 

 zelf staande kan worden aans^emerkt. 



