DE HONIGDAUW. 133 



in de opene lucht en in kamers, welke, dikwijls plotseling, over en 

 over met honigdauw bedekt worden en men kan zich door bijom- 

 standigheden daarvan overtuigen , dat deze stof noch uit de lucht ge- 

 vallen, noch door bladluizen afgescheiden had kunnen zijn, omdat deze 

 laatste niet aanwezig waren. 



4) Er zijn jaren , dat de bladen van sommige boomen eene zoo 

 overgroote menigte van een honigachtig sap uitzweeten , dat het drop- 

 pelsgewijs van de boomen afvloeit. Dat eene honigachtige stof in 

 zeer heete zomers van de bladen van den gewonen esch in de heetste 

 deelen van Italië uitzweet, wordt door onderscheidene schrijvers op- 

 gegeven. 



Targiobti-tozzetti ') verzekert, dat de manna in Toskanen en 

 Kalabrië ook wel uit de bladen van esschen en haagbeuken uitzweet. 

 Ik zelf herinner mij vóór vele, vele jaren, op het dorpje Heikop bij 

 Vianen , bij eene gansche rij der in Zuid-holland zoogenoemde sckiet- 

 wügen (Salix alba L.), van de bladen een vocht droppelsgewijs te 

 hebben zien afvallen , tijdens eene buitengemeen warme wedersge- 

 steldheid. Ik was destijds echter nog zeer jong en heb toen ver- 

 zuimd na te gaan, of die afdruppelende vloeistof suikerachtig van 

 smaak was. 



De opmerking der Ouden, dat vele boomen in warme landen som- 

 tijds eene honigachtige vochtigheid, die zij elaeomeli (olie-honig) noem- 

 den, en op olijfboomen, enz. bemerkten -) , en de vorming van 

 manna , eene suikerachtige uitzweeting op blad en schors of bij verwon- 

 ding van de schors van Fraxinus- (Esch-) soorten in het Zuiden van 

 Europa , staat met dit een en ander waarschijnlijk in naauw verband. 



5) Belangrijk is de arbeid van l. c. trevikanüS '') over de zoete 

 uilzweetingen der planten. Hij ontkent niet den door ekaumür en anderen 

 opgegeven oorsprong van honigdauw uit bladluizen , ja bevestigt dien 

 door eigene waarnemingen , maar toont aan , dat de honigdauw ook , 

 en dit zeer gewoonlijk , uit de plant zelve ontstaat. Een citroenboom 

 bij hem in het najaar uit de opene lucht in een te warm en te droog 



') Aangehaald bij tbeviranus , Vermischte Schriften, IV, p. 89. 

 ^) L. c. TREVIKANÜS iti Vennischte Schriften anatomischen und Fhysiologischen In- 

 halts , van hem en van g. k. trevibanus , IV, (1821) p. 81 — 82. 

 ^) Vermischte Schriften,, lY , p. 81 — 94. 



