DE HONIGDAUW, 135 



zich in kleine droppels uit de bovenste opperhuid der bladen afzon- 

 derde , en dat, te gelijk met de uitzweeting van dien honig , de bladen 

 zelve aanmerkelijk veranderd waren: de groene kleur namelijk was 

 verdwenen en door eene graauwe vervangen, terwijl de cellen, die 

 in gezonden toestand naar buiten gewelid (bolrond) zijn, zich nu als 

 kleine uithollingen vertoonden. De groene cellensap-kogeltjes waj-en 

 verdwenen op die plaatsen , waar de honig uitgevloeid was , en er be- 

 vond zich hier in elke cel slechts ééne zeer groote , meestal de helft 

 der cel opvullende, waterheidere blaas, die uit afgescheiden honig 

 scheen te bestaan. 



8) Deze laatste waarneming staat in verband met het oude volks- 

 gevoelen: dat de gevallen honigdauw oorzaak is van ziekte bij de plant. 

 Ik meen dit echter liever zóó te moeten uitdrukken, dat het gewas 

 door sterke veranderingen van de weersgesteldheid of andere oor- 

 zaak ziekelijk wordt, en dat, even als bij ziekten van het menschelijk 

 ligchaam , menigmaal geheel onnatuurlijke , kleverige , stinkende afschei- 

 dingen uit de huid plaats hebben , de honigdauw , daar, waar hij uit de 

 plant ontstaat, (en niet van buiten door bladluizeu of andere iusekten 

 is aangebragt) , het eerste verschijnsel is van eenen ziekelijken toe- 

 stand , die naderhand tot de vorming van meeldauw , roest en andere 

 zoogenaamde uitslag ziekten der plant overgaat , en dat men zich de op- 

 merking van vele landbouwers , dat meeldauw, roest en diergelijke 

 ziekten uit gevallen honigdauw ontstaan, op die wijze moet verklaren '). 

 Hiermede stemt overeen de waarneming van denzelfden naauwkeurigen 

 opmerker , hartig 2), over de gevolgen van den honigdauw, dien hij 

 op een rozenstruik , in eene kamer staande , had opgemerkt en aldus 

 beschrijft : «Wanneer men deze uitgescheidene droppels honigdauw 

 onder het mikroskoop brengt , ziet men spoedig de suiker in ruit- en 

 teerling-vormige krystallen aanschieten , waartoe echter eene zekere 

 sterkte van licht behoort. Reeds na 4 — ó uren kreeg de oppervlakte 

 van het dropje enkele uitdiepingen, die meer en meer toenamen, tot 

 er zich ten laatste eene soort van celachtig weefsel uit vormde. Na 



') Verg. mijne aangehaalde Gedachten over den honigdauw, onder anderen op bl. 

 312—315. 

 ") Aangehaald bij wiegmann, die Krankheilen der Gewachse^ p. 100 — 101, 



