OVER KOBIETEN DACHT EN SCHREEF. 165 



zien zijn, gelijk men meende uit het reisverhaal van pieter van den 

 BROEK te kunnen opmaken. Zij werd in ons vaderland reeds den 16 

 November opgemerkt. Haar glans nam in de eerste dagen van De- 

 cember gedurig toe. Den 10 December begrootte longomontanus haar 

 staart op 104 graden lengte, zoodat het einde van dien staart nog niet 

 uit de kim was, als het hoofd reeds op het hoogste aan het uitspansel 

 stond. Hare gedaante maakte nog des te meer indruk, omdat zij zich 

 als een waaijer over een groot gedeelte des hemels verspreidde* 

 Het was die komeet, van welke ckr Capuziner in Wullensteins 

 Lager zegt : 



»Am Himmel geschehen Zeichen und Wunder, 

 »Und aus den Wolken , bhitigroth , 

 »Hangt der Herr Gott den Kriegsmantel heriinter. 

 »Den Kometen steekt er wie eine Ru the , 

 sDrohend am Himmelsfenster aus." 



Het kan dan wel niemand vreemd voorkomen, dat een man als mu- 



I.ER1US ook een woord in populairen vorm medesprak om zijne land- 



genooten aangaande dit treffend hemelverschijnsel eenige inlichting te 



geven. Het doel van zijn traktaatje blijkt genoegzaam uit de voorrede 



aan den Christen Lezer: »Wy worden dagelycx gheleert ende ver- 



«maent, dat Godt niet alleenlyck Rechtvaerdich is, maer ook Barm- 



«hertich. Syn rechtvaei'dicheyt siet op onsen verdiensten, die niet 



«cleyn en syn. AVant door het stadich toenemen van onzen sonden, 



»als van suypen, brassen, proncken ende hovaerdich pralen, mitsga- 



«gaders lieghen ende bedrieghen, ende 'tgliene wy nu verswyglien 



«verwecken wy Gods torn om syn straffe te laten gaen over landen 



«ende luyden: Maer syn barmhertieheyt is so groot dat hy ons laet 



nwaerschouwen door syn extra-ordinaris boden, als nu door dese He- 



»mels Trompet ende Morgenwecker, opdat wy met die van Ninivé 



))ons tot God koerende met vasten ende bidden, met schreyen ende 



» wenen, die wel verdiende straffe moghen ontgaen. Dat gonne ons 



»Godt door syn grote barmhertieheyt." 



Op eene aardige en naieve wijze geeft hij in het eerste kapittel de 

 reden op, waarom de menschen met zulk eene verbazing de komeet 

 aanstaren. «Wy worden daghelycx door de ervax-entheyt gewaer," 



