170 HOE MEN IN HET JAAR 1618 



den oorsprong der kometen schrijft. Het zal ons hem doen kennen 

 als een man van gezond oordeel, alhoewel niet verheven boven de 

 toen nog zeer gebrekkige beschouwingswijze der sterrekundige we- 

 tenschap. Het verdient hier ook om den naïeven stijl in zijn geheel 

 te worden medegedeeld: 



„Onder allen ouden Philosophen , die wy noch hebben behouden, 

 „isser niemant die van natuyrlycke dinghen bequamer ende natuyrlyker 

 „geschreven heeft als aristoteles. Daerom wordt hy te rechte ghenoemt 

 „Natiirae iiiierpres, Naturae antisles, dat is een Tolck ofte Taelsman, 

 „een opperste Priester in de Tempel der Natuyr. Syn gevoelen is, 

 „dat 't ghene wij Comeet noemen is somtyts een sterre, somtyts gheen. 



„Hy verhaelt self gesien te hebben, dat een van die vaste sterren 

 „in de grote hondt is een Comeet geworden, hebbende rontom uit- 

 „hangende hayr. Dit gebeurt selden (seyt aristoteles) ende dan blyft 

 „die Comeet altydt op een plaetse sitten , sonder ergens te gaen wan- 

 „delen. Maer de meeste deel van de Cometen syn wandelaers ende 

 „sodanighe nae aristoteles gevoelen en syn gheen sterren: ende heb- 

 „ben haer wandelplaets niet in den Hemel, dat en mach hun niet beu- 

 „ren : maar sy wandelen in de lucht onder den ManenHemel , synde 

 „aldaer uitgebroet uyt vetten, taeyen dampen, uyt der aerden opghe- 

 „trocken door cracht van de Sonne ofte andere planeten. Welcke 

 „dampen worden alle daghen uit de hoghe lucht door 's Wereltsloop 

 „gescheiden, door eene wijse van doen, die men noemt èKKpiaiv ')^ 

 „by de Medicyn-Meesters wel bekent. Ende de sterren in de melc- 

 „straete (enige groten dan meest cleynen sonder oi"dre daer ontallyck 

 „gestroyet ofte gesayet Sporades) trecken dese gescheydene dampen naer 

 „haer toe, die daer omtrent stadich branden als een dunne vlam, ende 

 „maken dat dien oort van den Hemel so wit schynt: maer so het 

 „gebeurde dat sodanige stoffe so overvloedich werde in die lucht, dat 

 „de Sporades sterren sat woi'den ofte te veel hadden, dan blyft die stoffe 

 „in de lucht, ende vergadert synde in een massa raekt in de brandt, 

 ,, omdat het tot branden ghetempert is: Dat hiet men dan een Comeet, 

 „omdat het ghelyckeuisse heeft van een sterre met lang hayr. Dese 



') Ekkrisis beteekent afscheiding. 



